| BOEK I : De geschiedenis van de wijnbouw in Oost-Brabant |
1
|
| Deel I : De technische aspecten en de verspreiding van de wijnbouw in Oost-Brabant |
13
|
| Inleiding |
15
|
| Hoofdstuk I : De wijnbouw technisch bekeken |
15
|
| Artikel 1 : De teelt van wijndruiven |
15
|
| A. De wijnstok |
15
|
| B. De teelt het jaar rond |
18
|
| 1. Het aanplanten |
18
|
| 2. Het najaar |
19
|
| 3. Het voorjaar |
20
|
| 4. De oogst |
24
|
| Artikel 2 : Het klimaat |
28
|
| A. De wijnstok en het klimaat |
28
|
| B. De studie van de evolutie van het klimaat |
28
|
| 1. Methodes en algemene theorieën betreffende de evolutie van het klimaat |
28
|
| 1.1 Klimaatfluctuaties op lange termijn |
29
|
| 1.2 Klimaatfluctuaties op korte termijn |
30
|
| 2. Het klimaat en de wijnteelt in onze streken |
31
|
| Artikel 3 : Het microklimaat |
35
|
| A. Het reliëf |
35
|
| B. Landschapselementen |
37
|
| C. De grondsoort |
40
|
| Hoofdstuk II : De verspreiding van de wijnbouw in de vroege middeleeuwen |
41
|
| Artikel 1 : De verspreiding van de wijnbouw naar onze gewesten |
41
|
| A. De verspreiding onder invloed van de kerkelijke macht |
42
|
| B. De verspreiding onder invloed van de wereldlijke macht |
44
|
| Artikel 2 : De verspreiding van de wijnbouw in onze gewesten |
46
|
| A. De wijnbouw in het graafschap Vlaanderen |
46
|
| B. De wijnbouw in het Maasbekken |
47
|
| Hoofdstuk III : De verspreiding van de wijnbouw in Oost-Brabant |
51
|
| Artikel 1 : De algemene ontwikkeling van Oost-Brabant |
51
|
| A. De bodem, het reliëf en de rivieren |
51
|
| B. De economische ontwikkeling |
51
|
| Artikel 2 : De verspreiding van de wijnbouw naar Oost-Brabant |
60
|
| A. Verspreiding onder invloed van de adel |
60
|
| B. Verspreiding onder invloed van de kerk |
62
|
| 1. De Luikse kapittels |
62
|
| 1.1 Het Sint-Jan-Evangelistkapittel |
63
|
| 1.2 Het Sint-Barholomeuskapittel |
63
|
| 2. Abdijen van buiten Oost-Brabant |
65
|
| 2.1 De abdij van Tongerlo |
65
|
| 2.2 De abdij van Grimbergen |
65
|
| 2.3 De abdij van Villers |
66
|
| 2.4 De abdij van Affligem |
67
|
| 3. De Oost-Brabantse kerkelijke instellingen |
68
|
| 3.1 De Cisterciënzerabdijen |
68
|
| 3.2 De priorij van Sint-Geertrui en de ontwikkeling van de wijnbouw in het Aarschotse |
73
|
| 3.3 De Witherenabdijen |
75
|
| 3.4 De kommanderij van de Duitse orde van Bekkevoort |
78
|
| 3.5 De abdij van Kortenberg |
78
|
| C. De kleine man |
78
|
| Besluit bij deel I |
80
|
| Deel II : De wijnbouw als onderdeel van de economie |
89
|
| Inleiding |
91
|
| Hoofdstuk I : De evolutie van de bevolking, de landbouw- produktiviteit en de prijzen |
91
|
| Artikel 1 : De bevolkingsevolutie |
92
|
| A. Tot aan het bevolkingsmaximum van rond 1355 |
92
|
| B. De demografische crisis van 1355-1410 en het 15de eeuwse herstel |
92
|
| C. De demografische crisis van 1480-1500 en het herstel in de eerste helft van de 16de eeuw |
93
|
| Artikel 2 : De landbouwproduktiviteit |
95
|
| A. De specifieke situatie in de 14de eeuw |
95
|
| De agrarische sector in moeilijkheden (1437-1495) |
96
|
| De groei in de 16de eeuw |
97
|
| Artikel 3 : De graanprijzen, wijnprijzen en lonen |
98
|
| De graanprijzen |
98
|
| De wijnprijzen |
99
|
| De lonen |
101
|
| Hoofdstuk II : Oorlogen en sociale onrust |
103
|
| Artikel 1 : Sociale onrusten in de periode 1355-1385 |
103
|
| Artikel 2 : De Brabantse oorlogen (1488-1489) |
105
|
| Artikel 3 : De godsdienstoorlogen |
106
|
| Hoofdstuk III : De weerslag van de economie op de wijnbouw |
109
|
| Artikel 1 : Een eerste hoogtepunt rond 1350 |
109
|
| Artikel 2 : Een tweede hoogtepunt rond 1425 |
110
|
| Artikel 3 :Verschillende ontwikkelingen vanaf 1490 |
112
|
| Besluit bij deel II |
115
|
| Deel III : Case-studie Leuven |
119
|
| Inleiding |
121
|
| Hoofdstuk I : De wijnbouw en de hertog |
121
|
| Artikel 1 : Het heerlijke wijnrecht |
121
|
| Artikel 2 : De wijngaarden van de hertog |
124
|
| A. Wijngaarden in eigen beheer |
124
|
| 1. Het beheer van de hertogelijke wijngaard |
124
|
| 2. De verpachting van de hertogelijke wijngaard |
127
|
| 3. De ziekenwijngaard |
129
|
| B. Vercijnsde en verpachte wijngaarden |
131
|
| 1. De oudste wijngaarden |
131
|
| 2. De wijngaarden op de Roeselberg |
132
|
| 3. wijngaarden in cijns buiten Leuven |
135
|
| C Wijngaarden in leen |
136
|
| 1. In het Leuvense |
136
|
| 2. Buiten Leuven |
138
|
| Hoofdstuk II : De Kerk en de wijnbouw |
141
|
| Artikel 1 : Het Sint-Pieterskapittel van Leuven |
141
|
| Artikel 2 : De priorij van Sint-Geertrui |
144
|
| Artikel 3 : De Heilige Geest van Leuven |
145
|
| Artikel 4 : De andere geestelijken met wijngaarden |
147
|
| Hoofdstuk III : De stad Leuven en de wijnbouw |
148
|
| Artikel 1 : De belasting op het verbruik van landwijn |
148
|
| A. Het ontstaan van de wijnaccijnzen |
148
|
| B. De accijnzen op landwijn : tarifering en verpachting |
150
|
| C. De vrijstelling en ontduiking van landwijnaccijnzen |
153
|
| Artikel 2 : De belasting op de produktie van Leuvense wijn |
156
|
| Artikel 3 : De regelementering met betrekking tot de wijnbouw zelf |
161
|
| A. De stadsreglementen voor 1477 |
161
|
| B. De opstand van 1477 en de vereniging in een ambacht |
163
|
| C. De reglementering na 1477 |
164
|
| Besluit bij deel III |
167
|
| Deel IV : De landwijn : handel en verbruik |
175
|
| Inleiding |
177
|
| Hoofdstuk I : De handel in landwijn in de Nederlanden |
177
|
| Artikel 1 : De handel in landwijn |
177
|
| Artikel 2 : Toltarief en tolrekeningen |
179
|
| A. De toltarieven |
179
|
| De tollen van de hertog van Brabant |
179
|
| De tol te Rupelmonde en in ‘t Wiel |
179
|
| Het toltarief van Iersekeroord |
181
|
| De tolrekeningen |
183
|
| De landwijn in de 14de en 15de eeuwse tolrekeningen |
182
|
| De 16de eeuwse tolrekeningen |
183
|
| Hoofdstuk II :De handel in landwijnen in Leuven |
185
|
| Artikel 1 : De ontwikkeling van de wijnhandel in Leuven |
185
|
| A. De geografische ligging en de Leuvense wijnhandel |
185
|
| B. De handel in landwijn in Leuven |
187
|
| Artikel 2 : De stadsreglementering en de landwijn |
188
|
| A. De handel in landwijn |
188
|
| B. Het verbruik van landwijn in de tavernes |
191
|
| Hoofdstuk III : Verbruik van landwijn |
193
|
| Artikel 1 : De soorten landwijn |
193
|
| Artikel 2 : De verbruikers |
194
|
| A. De 15de eeuw |
194
|
| B. De 16de eeuw |
195
|
| Artikel 3 : Het verbruik van Leuvense wijn |
196
|
| Besluit bij deel IV |
198
|
| Algemeen besluit |
201
|
| Lijst met de afbeeldingen |
204
|
| BOEK II : Archiefstukken betreffende de wijnbouw in Oost-Brabant |
1
|
| Deel V : Archiefstukken betreffende de wijnbouw in Oost-Brabant |
2
|
| Inleiding |
2
|
| Hoofdstuk I : Wereldlijke archiefstukken |
3
|
| RAB R 16 |
3
|
| RAB R 17 |
4
|
| RAB R 544 Leenboek van de meierijen Leuven en Tienen |
5
|
| RAB R 555 Leenboek van de meierij Leuven |
13
|
| RAB R 3803 Hertogelijke rekeningen domein Leuven |
17
|
| RAB R 3808 Hertogelijke rekeningen domein Leuven |
18
|
| RAB R 3814 Hertogelijke rekeningen domein Leuven |
21
|
| RAB R 44785 Cijnsboek van Leuven, Herent en Lubbeek |
24
|
| RAB R 44786 Cijnsboek van Leuven |
35
|
| RAB R 44787 Cijnsboek van Leuven |
59
|
| RAB R 44820 Cijnsboek van Willebringen en Honsem |
68
|
| RAB R 44820bis Cijnsboek van Loonbeek |
69
|
| RAB HL 0972 Cijnsboek van Leefdaal |
73
|
| RAB HL 1944 Leenboek van Wilsele |
73
|
| RAB HL 1945 Leenboek van Wilsele |
74
|
| RAB HL 1979 Cijnsrol van Winksele |
75
|
| RAB LHB 28 Denombrementenregister van Leuven en Tienen |
76
|
| RAB LHB 571 nr 110 : Denombrementen van het kwartier Leuven |
83
|
| RAB LHB 571 nr 146 : Denombrementen van het kwartier Tienen |
83
|
| RAB LHB 571 nr 388 : Denombrementen van het kwartier Leuven |
83
|
| RAB LHB 571 nr 390 : Denombrementen van het kwartier Leuven |
83
|
| Hoofdstuk II : Kerkelijke archiefstukken |
84
|
| RAB KA 1347 : Sint-Pieters wijntienden van Leuven |
84
|
| RAB KA 5197 : Cijnsboek Abdij Averbode : Testelt en Messelbroek |
102
|
| RAB KA 8394 : Cijnsboek Abdij Heylissem |
106
|
| RAB KA 9549 : Cijnsboek Vrouwenpark |
116
|
| RAB KA 9542 : Cijnsboek Vrouwenpark |
117
|
| RAB KA 9545 : Cijnsboek Vrouwenpark |
125
|
| RAB KA 9832 : Cijnsboek Vrouwenpark |
125
|
| RAB KA 9877 : Cijnsboek Vrouwenpark |
126
|
| RAB KA 9872 : Cijnsboek Vrouwenpark |
127
|
| RAB KA 9878 : Cijnsboek Vrouwenpark |
128
|
| RAB KA 9879 : Cijnsboek Vrouwenpark |
128
|
| RAB KA 9897 : Cijnsboek Vrouwenpark |
129
|
| RAB KA 9900 : Cijnsboek Vrouwenpark |
131
|
| RAB KA 9902 : Cijnsboek Vrouwenpark |
133
|
| RAB KA 10365 : Cijnsboek Sint-Geertrui |
134
|
| RAB KA 10366 : Cijnsboek Sint-Geertrui : Leuven |
135
|
| RAB KA 10530 : Cijnsboek Sint-Geertrui : Aarschot |
138
|
| RAB KA 10534 : Cijnsboek Sint-Geertrui : Leuven |
138
|
| RAB KA 10535 : Cijnsboek Sint-Geertrui : Leuven |
139
|
| RAB KA 10537 : Cijnsboek Sint-Geertrui : Leuven |
140
|
| RAB SAL 4240 : Cijnsboek van de Luikse Prinsbisschop : Hoegaarden |
141
|
| AAP, R VIII 27, II : Abdij van ‘t Park : Pachtcontract |
159
|
| Hoofdstuk III : Index op deel V |
161
|
| BOEK III : BIJLAGEN |
| DEEL VI : Heuristiek | 1 |
| Inleiding | 1 |
| Hoofdstuk I : Instrumentarium | 1 |
| Artikel 1 : Afkortingen | 1 |
| Artikel 2 : Lijst van Leuvense inhoudsmaten, lengtematen, oppervlaktematen en munten | 3 |
| Hoofdstuk II : Bronnen | 4 |
| Artikel 1 : Inventarissen | 4 |
| Artikel 2 : Onuitgegeven bronnen | 4 |
| A. Archief van de abdij van Averbode, Testelt (AAA) | 5 |
| B. Archief van de abdij van ‘t Park (AAP) | 5 |
| C. Algemeen rijksarchief Brussel (RAB) | 6 |
| 1. Rekenkamer (R) | 6 |
| 2. Leenhof van Brabant (LHB) | 7 |
| 3. Heerlijkheden, dorpen en schepenbanken van de kantons Leuven | 8 |
| 4. Kerkelijk archief (KA) | 8 |
| 4.1 Collegiale kerk van Sint-Pieter, Leuven | 8 |
| 4.2 Abdij van Averbode, Testelt | 8 |
| 4.3 Abdij van Kortenberg, Kortenberg | 9 |
| 4.4 Abdij van Heylissem, Heylissem | 9 |
| 4.5 Abdij van Oriënten, Rummen | 9 |
| 4.6 Abdij van ‘t Park, Heverlee | 9 |
| 4.7 Abdij van Vrouwenpark, Wezemaal | 9 |
| 4.8 Abdij van Sint-Geertrui, Leuven | 10 |
| 4.9 Abdij van Hertogendaal, Hamme-Mille | 11 |
| 5. Openbare onderstand Leuven (OO) | 11 |
| 6. Familiearchief Crabeels | 11 |
| 7. Schepengriffies van het arrondissement Leuven (SL) | 12 |
| Stadsarchief Leuven (SAL) | 12 |
| Artikel 3 : uitgegeven archivalische en literaire bronnen | 12 |
| Hoofdstuk III : Algemene werken, monografieën en artikels | 13 |
| Deel VII : Bijlagen |
| De geschiedenis van de Hagelandse wijnbouw |
| Klimatologisch onderzoek in de late middeleeuwen op basis van Leuvense wijnoogsten |
| Onderzoek op landwijn in tolrekeningen |