Boek InfoVoorbladInhoudTechniek en verspreidingEconomieInleidingBevolking, landbouwproduktiviteit en prijzenOorlogen en sociale onrustDe wijnbouwBesluitVoetnotenLeuvenLandwijn : handel en verbruikAchterblad
De Wijnbouw in Oost-Brabant (Boek I)
Tom Avermaete

116
1 Zie supra, p 56-58.
2 CUVELIER, J., ARB CL Mémoires. p 147-148; VAN UYTVEN, R., SEL, 44. p 471.
3 VAN UYTVEN, R., SEL. p 169 en 471-476.
4 VAN UYTVEN, R., SEL. p 472.
5 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 155-157.
6 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 157-159.
7 VAN UYTVEN, R., SEL. p 474-475 en 487.
8 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 159.
9 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 159-160.
10 VAN UYTVEN, R., SEL. p 476.
11 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 159-160.
12 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 161.
13 VAN UYTVEN, R., SEL. p 477 en 589.
14 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 229.
15 Voor het aantal haardsteden in Brabant : zie VAN UYTVEN, R., SEL. p 473.
16 MINNEN, B., De Brabantse folklore, 186. p 95.
17 Gehucht van St-Joris-Winge.
18 VAN DER WEE, H., Productivity of Land and Agricultural innovation in the Low Countries (1250-1800). p 2-3.
19 VAN DER WEE, H., Productivity of Land and Agricultural innovation in the Low Countries (1250-1800). p 5.
20 VAN DER WEE, H., Productivity of Land and Agricultural innovation in the Low Countries (1250-1800). p 6-8.
21 VAN DER WEE, H., Productivity of Land and Agricultural innovation in the Low Countries (1250-1800). p 9-14.
22 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 245-248.
117
23 THOEN, E., Landbouweconomie en bevolking in Vlaanderen gedurende de late Middeleeuwen en het begin van de Moderne Tijden testregio : de kasselrijen van Oudenaarde en Aalst. Deel I. p 249.
24 Zie Boek III, Bijlagen : De geschiedenis van de Hagelandse wijnbouw. p 51.
25 VAN UYTVEN, R., SEL. p 512.
26 SAL 1531.
27 SAL 4986, f 82v. TAVERNIERS, M., De wijneconomie te Leuven.... p 48.
28 BOONEN, W., Geschiedenis van Leuven.... p 202.
29 BOONEN, W., Geschiedenis van Leuven.... p 202.
30 SAL 6276.
31 Zie infra, p 150-151.
32 SAL 5065, f 97 (juli 1438) en f 108 : VAN UYTVEN, R., SEL. p 490.
33 SAL 5066, f 12v en f 13 : VAN UYTVEN, R., SEL. p 490.
3415 SAL 5091 f 36, 65 en 90 en SAL 5098, f 47 en 73; VAN UYTVEN, R., SEL. p 490.
35 SAL 5106, f 129v; VAN UYTVEN, R., SEL. p 490.
36 SAL 1523, f 185v-186, SAL 1528, f 21, SAL 5073, f 12v, SAL 298, f 121v en SAL 299 f 197; VAN UYTVEN, R., SEL. p 490.
37 BOONEN, W., De geschiedenis van Leuven.... p 202.
38 RAB R 116, p 41; VAN UYTVEN, R., De Brabantse folklore, 165. p 310.
39 De lonen in geld uitgedrukt.
40 Zie Boek III, Bijlagen : De geschiedenis van de Hagelandse wijnbouw. p 51.
41 De koopkracht van het nominale loon.
42 Zie Boek III, Bijlagen : De geschiedenis van de Hagelandse wijnbouw. p 51.
43 VAN UYTVEN, R., BMGN, 87. p 73-74 en p 93.
44 Zie Boek III, Bijlagen : De geschiedenis van de Hagelandse wijnbouw. p 51.
45 VAN UYTVEN, R., SEL. p 19.
46 VAN UYTVEN, R., SEL. p 19-20.
47 ROOSEN, J., De sociale onlusten te Leuven.... p 72-73.
48 SAL 4989, f 32v.
49 SAL 4989, f 36.
50 ROOSEN, J., De sociale onlusten te Leuven.... p 71-75.
51 ROOSEN, J., De sociale onlusten te Leuven.... p 90.
52 ROOSEN, J., De sociale onlusten te Leuven.... p 104.
53 Voor meer informatie omtrent het verloop van deze oorlogen verwijs ik graag naar de nog te verschijnen eindverhandeling van Bart Willems.
54 AA, 46, f 1v; MINNEN, B., De Brabantse folklore, 186. p 88.
55 MINNEN, B., De Brabantse folklore, 186. p 97.
56 RAB R 3806, f 14v.
57 BOONEN, W., De geschiedenis van Leuven.... p 365.
58 BOONEN, W., De geschiedenis van Leuven.... p 366.
59 COSEMANS, A., BGB, XXVII. p 285-351.
60 RAB R 3832, 1578, f 115r-v.
61 RAB R 3832, 1578, f 115v.
62 RAB R 3832, 1579, f 98v.
118
63 Zie supra, p 65-67.
64 Bij Sint-Truiden.
65 Martens, J., en Zoete, A., Regestenlijst der oorkonden van de benediktinessenabdij.... p 40.
66 St-Dionysiuskerk Luik, Liber cartarum, II, 225; BETS, P.V., Zout-leeuw, beschrijving, geschiedenis, instellingen, dl I. p 198.
67 JOIGNEAUX, P., Sur la culture de la vigne et fabrication des vins en Belgique, p 16.
68 MINNEN, B., De Brabantse folklore, 186. p 100-101.
69 RAB LHB 585, nr 2261, f 1v.
70 Zie Boek III : Bijlagen : Onderzoek op landwijn in tolrekeningen.
71 BOLSEE, J., CRH, 39. p 29, 60-61 en 67-68.
72 BOLSEE, J., CRH, 39. p 67-68.
73 Zie supra, p 70.
74 RAB KA 9549, f 10r.
75 in de betekenis van : er is nu wijngaard op gekomen.
76 RAB OO 11, f 6r.
77 RAB OO 11, f 12r.
78 RAB KA 9549, f 2r-v.
79 RAB KA 9542, f 56v.
80 RAB KA 9542, f 4v.
81 RAB KA 9832.
82 RAB KA 9872, f 43r-44r.
83 GRAUWELS, J., Inventaris van het archief van de abdij van Rotem. p 50-51.
84 Zie infra, p 161.
85 SAL 584, f 127r; Dit werd mij meegedeeld door Koen Van den Bossche.
86 Zie infra, p 158.
87 RAB OO, 928.
88 Zie infra, p 127.
89 VAN UYTVEN, R., SEL. p 518.
90 VAN UYTVEN, R., SEL. p 304.
91 Zie infra, p 164-165.
92 Zie supra, p 75.
93 Zie infra, p 159 en p 142-143.
94 Zie infra, p 122.
95 RAB, LHB 28, 48r-49v.
96 Deze pers is nu een deel van de Provinciale Instituut voor Tuin- en Landbouw, op de hoek van de Wijnpersstraat.
97N.N. Geschiedenis van de Hoegaardse bier- en brouwersgilde.
98RAB SL 4240.
99 RAB SL 4242.
100De gletschers bereiken in 1600 een eerste hoogtepunt. Zie supra, p 29.