Boek InfoVoorbladInhoudTechniek en verspreidingInleidingTechniekVroege middeleeuwenOost-BrabantBesluitVoetnotenEconomieLeuvenLandwijn : handel en verbruikAchterblad
De Wijnbouw in Oost-Brabant (Boek I)
Tom Avermaete

81
1 VANHECKE, L., ea., Flora van België, het groothertogdom Luxemburg, Noord-Frankrijk en de aangrenzende gebieden. p 375-376
2 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 22, 24 en 27.
3 BOONEN, W., Geschiedenis van Leuven.... p 202.
4 AAP, R XI, 399, f 32.
5 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 33.
6 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 62.
7 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 18.
8 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 22, 24 en 27.
9 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 12.
10 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 16.
11 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 62.
12 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de landbouw in België, dl II. p 127.
13 VANDEWIELE, L.J., De botanica in de Zuidelijke Nederlanden (einde 15de eeuw-ca 1650). p 19-21.
14 DE HERDT, R., Gentse Floraliën, sierteelt in Vlaanderen. p 9-10.
15 Sprute, spruyte : jong lot van een plant; VERDAM, J., Middelnederlandsch.... p 669.
16 F.V.S., Den verstandighen hovenier, over de twaelf maenden van 't Jaer. p 82-83.
17 RAB KA 9550, f 18r.
18 1 oktober.
19 RAB Familiearchief Crabeels, 4.
20 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de landbouw in België, dl II. p 129.
21 VAN DER GROEN, J., Den verstandighen Hovenier, over de twaelf Maenden van 't Jaer zijnde het II. Deel van het vermakelijck landt-leven. p 70.
22 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de Landbouw in België, dl II. p 128.
23 RAB R 3789, 1412, f 30r.
24 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de landbouw in België, dl II. p 129.
25 RAB KA 5942.
26 Walmere : bos stro; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl IX. p 1634.
27 RAB R 3787, 1403, f 28v.
28 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de landbouw in België, dl II. p 130.
29 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 16.
30 RAB Familiearchief Crabeels, 4.
31 RAB R 3789, 1413, f 44r.
32 RAB R 3828, 1567, f 130.
33 Leuvense kroniekschrijver uit de 16de eeuw.
34 BOONEN, W., Geschiedenis van Leuven.... p 202.
35 RAB R 3814, 1513, f 13r.
36 RAB R 3795, 1439.
37 RAB R 3806, 1488, f 14v.
38 RAB R 3790, 1416.
39 PEETERS, L., Van Nuenrode tot Nieuwrode.... p 80.
40 DE MAN, L., ESB, XXXVII. p 33.
41 Sinickele, senicle, senickele : naam van een geneeskrachtige plant, de Sanicula Europeae ook wel heelkruid of breukkruid; VAN DER VOORT VAN DER KLEIJ, J.J., Verdam
82
Middelnederlansch handwoordenboek supplement. p 283 en VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlansch..., dl VII. p 974.
42 RAB R 3833, 1585, f 86r.
43 Vermoedelijk de oude Mechelse poort.
44 RAB R 3787, 1404, f 32.
45 RAB R 3787, 1403, f 30v.
46 RAB R 3812, 1509, f 53r.
47 RAB R 3787, 1403, f 29r.
48 Bocshoren, buxhoren, buckinc : gerookte haring; VERDAM, J., Middelnederlandsch.... p 108 en p 121.
49 RAB R 3789, f 31r-v.
50 RAB R 3824, 1553, f 72v.
51 LEGROS, E., La Viticulture Hutoise. p 38-42.
52 RAB KA 5942, IV, f 3r en 5943, f 54r.
53 Verjuus, verjuys, verguys : sap van onrijpe druiven als saus gebruikt; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlansch..., dl VIII. p 1880.
54 SAL 2710, f 4v.
55 Persboom : pers, boom heeft hier de betekenis van balk; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl VI. p 284.
56 Windaes, windas : lier; VERDAM, J., Middelnederlandsch.... p 801.
57 Drevel : metalen pin; VERDAM, J., Middelnederlandsch.... p 151.
58 Egger : boor; VERDAM, J., Middelnederlandsch.... p 161.
59 Schruve, schruyve, schruve : schroef; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl VII. p 790.
60 Spille : spil waarom iets draait of waaromheen zich iets beweegt; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl VII. p 1734-1736.
61 Pec : pek; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl VI. p 217.
62 Ruete, ruet, roet : vet, smeer; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl VI. p 1556.
63 Lijnsaet : lijnzaad, vlaszaad; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl IV. p 636.
64 Smout : een afleiding van smelten, in de betekenis van week maken; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl VIII. p 1380.
65 Kerse : kaars; VERWIJS, E., en VERDAM, J., Middelnederlansch..., dl III. p 1376.
66 RAB R 3789, f 31r.
67 Maelslot : hangslot; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlandsch..., dl III. p 982-983.
68 GESSLER, J.F., ESB, XIV. p 230.
69 Spenen, spanen : kort houden, iemand van het smaken van genoegens afhouden. We zouden het in deze kontext dus kunnen begrijpen als de wijn ontdoen van de vaste bestanddelen; VERWIJS, E. en VERDAM, J., Middelnederlansch..., dl VII. p 1635.
70 RAB R 3787, 1403, f 28r.
71 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de landbouw in België, dl II. p 131.
72 GENS, E., Ruines et paysages en Belgique. p 64-70.
73 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 6-8.
74 LINDEMANS, P., Geschiedenis van de landbouw in België, dl II. p 127.83

83
75 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 28-29.
76 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 34.
77 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 101-102.
78 Nabij Aletschhorn, in de Berner Alpen, in Zwitserland.
79 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 264-265.
80 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 208.
81 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 209-211.
82 ALEXANDRE, P., Le climat au Moyen Age en Belgique et dans les régions voisines. p 123.
83 ALEXANDRE, P., Le climat au Moyen Age en Belgique et dans les régions voisines. p 125-126.
84 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 44-47.
85 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 55.
86 LE ROY LADURIE, E., Histoire du climat.... p 56 en p 232.
87 In Leuven in 1583.
88 RAB R, 3814, 1513, f14r.
89 RAB R 3801, 1471, f 82v.
90 Zie Boek III, Bijlagen : Klimatologisch onderzoek…. p 12-17.
91 Zie Boek III, Bijlagen : Klimatologisch onderzoek…. p 9.
92 RAB R 3830, 1572, f23v.
93 RAB R 3832, 1577, f 150.
94 Zie Boek III, Bijlagen : Klimatologisch onderzoek…. p 12-26.
95 Zie Boek III, Bijlagen : Klimatologisch onderzoek…. p 9.
96 Zie infra, p 54.
97 DEPUYDT, F., ea., Fascinerende landschappen van Vlaanderen en Wallonië. p 105-106.
98 DECKERS, T., Fotosynthese.... p 7.
99 RAB R 3814, 1513, f 13r.
100 GRAUWELS, J., Inventaris van het archief van de abdij van Rotem. p 51.
101 BOLLENS, W., Oost-Brabant, XXX, 3., p 127-129.
102 RAB KA 9900.
103 DE MAN, L., EGB, XXXVII. p 19.
104 MEILLER, D. en VANNIER, P., Le grand livre des fruits et légumes. p 263-265.
105 VAN TERM, J.M.J., Zuid-Limburg.... p 132-134.
106 HALKIN, J., Bulletin de la société d'art et d'histoire du diocèse de Liège, IX. p 71.
107 HALKIN, J., Bulletin de la société d'art et d'histoire du diocèse de Liège, IX. p 73.
108 CHAINEUX, M.C., Culture de la vigne et commerce du vin.... p 19-20.
109 DE BUCK, R., Van wijn in Gent tot Gent in wording. p 26.
110 VERBESSELT, J., Het parochiewezen in Brabant..., dl I. p 61.
111 GESTA ABBATUM GEMBLACENSIUM AUCTORE SIGEBERTO, MGH, SS, VIII. p 534.
112 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 648-649.
113 KOEPKE, R., MGH, SS, XII. p 103.
114 PIOT, C., Cartulaire de l'abbaye de Saint-Trond, dl I. p 313.
115 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 649-650.
116 BORETIUS, A., Capitularia Regum Francorum, I. p 83 en 89.
117 KURZE, F., Regionis abbatas Prumiensis chronicon.... p 75.84

84
118 GANSHOF, F.L., Deutsches Archiv für Erforschung, XII. p 316.
119 FAYEN, A., Liber traditionum sancti petri blandiniensis. p 14-15.
120 SCHAYES, A.G.B., MSAB, I. p 287.
121 VAN WERWEKE, H., RBPH, XII. p 1099.
122 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 645.
123 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 644-648.
124 DE BUCK, R., Van wijn in Gent tot Gent in wording. p 14.
125 Zie infra, p 121-122.
126 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 658.
127 SCHAYES, A.G.B., MSAB, II. p 390-391.
128 VANDER HAEGEN, V., MSA, I. 1886. p 136.
129 BORMANS, S. en SCHOOLMEESTERS, E., Cartulaire de l’église Saint-Lambert, dl I. p 9.
130 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 649.
131 VAN WERVEKE, H., RBPH, II. p 659.
132 BETHMANN, L.C. en WATTENBACH, W., MGH, SS, VIII. p 570-571.
133 WATTENBACH, W., MGH, SS, VIII. p 275.
134 HALKIN, J., Bulletin de la société d'art et d'histoire du diocèse de Liège, IX. p 92.
135 CHAINEUX, M.C., Culture de la vigne et commerce du vin.... p 28.
136 HALKIN, J., Bulletin de la société d'art et d'histoire du diocèse de Liège, IX. p 75-76.
137 CHAINEUX, M.C., Culture de la vigne et commerce du vin.... p 22-23.
138 PAQUAY, J., Analecta ecclesiastica Leodiensia, I. p 144.
139 CHAINEUX, M.C., Culture de la vigne et commerce du vin.... p 48.
140 VAN TERM, J.M.J., Zuid-Limburg... . p 138.
141 Zie infra, p 52.
142 SCHEYS, G., Bijdrage tot de kennis van de Hagelandse bodem. p 168-175.
143 BUVE, C., BGB, V., p 100-120.
144 Zie infra, p 54.
145 DUBY, G., L'economie rural.... p 237-238.
146 Zie infra, p 56-58.
147 VAN DER LINDEN, H., Mélanges G. Kurth, I. p 117-118.
148 VEREECKE, O., Het gasthuis van Leuven.... p 2a en 27.
149 Zie supra, p 44.
150 Gehucht van Eigenbrakel in Waals-Brabant.
151 VAN ERMEN, E., De landelijke bezittingen van de heren van Wezemaal in de Middeleeuwen, dl I. p 61 en 152.
152 Zie infra, p 64.
153 SLECHTEN, G., Necrologium Monasterii S. Mariae Sanctique Joannis Baptistae in Averbode Ordinis Praemonstratensis. p 119.
154 Het is een vrij moeilijke opdracht om de afkomst van deze abt te bewijzen. E. Van Ermen vermeldt ene Walter van Wezemaal als rector van de kerk van Oplinter in 1254; VAN ERMEN, E., De landelijke bezittingen van de heren van Wezemaal in de Middeleeuwen, dl I. p 19. Uit een akte van de Averbodense abdij van rond 1260 vernemen we echter dat de voornoemde abt de broer was van Gozewijn, de proost van de Sinte-Geertrui priorij in Leuven. Deze broers geven samen met instemming van nog een andere broeder, Jan en van hun zuster Bertha, begijn te Aarschot, aan de abt en het konvent van Averbode alwat zij bezaten aan akkers en weiland te
85
Stade. Op basis van deze schenking zouden we Walter van Wezemaal dus kunnen beschouwen als verwant aan de adelijke familie van Stade. Zijn broer Gozewijn zou immers een van Stade zijn. Over de afkomst van deze Gozewijn bestaat er echter evenmin zekerheid. We vinden tussen de van Stades trouwens geen stamboom terug met de voornoemde gebroeders en hun zuster; D'ARSCHOT DE SCHOONHOVEN, J., Histoire d'une famille : Les d'Arschot de Schoonhoven. p 104 en LIEKENS, L., Geschiedenis van het oude Graafschap van de Stad en de Parochie den Lande en Hertogdomme van Aarschot. dl I, p 365. De zoektocht naar zijn zus bleef, op de naam Bertha na, eveneens zonder resultaat; Het begijnhof van Aarschot. p 183-184. Ook al kunnen we de adelijke afkomst van Walter van Wezemaal niet met behulp van de genealogie aantonen, we zijn er vrij zeker van. Uit het necrologium van de Averbodense abdij weten we immers dat de voornoemde Walter, naast de wijntienden en de wijnpers van Testelt ook nog de kerk van Venlo aan de abdij schenkt : BLOMME, L. De norbertijner Abdij van Averbode. p 46-47. Bovendien was Walter abt van Averbode, een functie die in die tijd meer waarschijnlijk was voor iemand met blauw bloed in de aderen.
155 Zie infra p 65.
156 RAH Bke, nr 1162; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 62.
157 AAT, charter 524/a; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
158 AAA, I, charter 200; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 89.
159 Zie supra, p 47-49.
160 MINNEN, B., Een landelijke parochie in de middeleeuwen.... p 75.
161 LAHAYE, L., Chartes de la collegiale ..., I. p 11.
162 HELLER, I, MGH, SS. XXV. p 130.
163 VAN DE WIEL, C., Vissenaken's ongekende verleden. p 55.
164 RAB Schepengriffies Leuven 6478; SCHEYS, F., Oost-Brabant, XII, 2. p 44-50.
165 SCHEYS, F., Oost-Brabant, XII, 2. p 44.
166 LAHAYE, L., Chartes de la collegiale ..., I. p 11.
167 PAQUAY, J., Analecta ecclesiastica Leodiensia, I. p 110.
168 MINNEN, B., Een landelijke parochie in de middeleeuwen.... p 47.
169 VERHELST, D., Kerkelijke instellingen. p 115.
170 PAQUAY, J., Analecta ecclesiastica Leodiensia, I. p 98.
171 MINNEN, B., Een landelijke parochie in de middeleeuwen.... p 53.
172 MINNEN, B., De Brabantse folklore, nr 186. p 104-105.
173 VAN ERMEN, E., De landelijke bezittingen van de heren van Wezemaal in de Middeleeuwen..., dl I. p 67-69 en p 152-153.
174 ERENS, A. en KOYEN, M.H., De oorkonden der abdij van Tongerloo, dl 1. p 157-158.
175 AAT, charter 524/a; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
176 RAB KA 5197.
177 AAT, charter 1163, 1193 en 1316; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
178 VAN SPILBEECK, W., Necrologium.... p 19.
179 AAT, charters 2965-2966 en A VI 23, fol 97; GERITS, T.J., p 64.
180 DELESTRE, D.J., Feestbundel van de Weyer, dl I. p 57-58.
181 MONUMENTA HISTORIAE VILLARIENSIS, MGH, SS, XXV. p 197.
182 MONUMENTA HISTORIAE VILLARIENSIS, MGH, SS, XXV. p 213.
183 DE MOREAU, E., L’abbaye de Villers. p 213.
184 Zie infra, p 68-72.

86
185 RAB KA 1264, nr 171.
186 MOLANUS, J., Historia Lovaniensium libri XIV, II. p 1226.
187 COPPENS, C., Cartularium Affligemense (1254-1309). p 200-201.
188 RAB R 22805, f 9v.
189 REPRIELS, P., De Cisterciënserinnenabdij Maagdendaal te Oplinter.... p 42.
190 LEKAI, L.J., De orde van Cîteaux.... 368 en 333-334.
191 REPRIELS, P., De Cisterciënserinnenabdij van Maagdendaal te Oplinter.... p 18*.
192 LEKAI, L.J., De orde van Cîteaux.... 335.
193 MINNEN, B., Een landelijke parochie in de middeleeuwen.... p 56.
194 PASQUAY, Documents.... p 34, 38 en 39.
195 HALKIN, J., Bulletin de la société d'art et d'histoire du diocèse de Liège, IX. p 105.
196 PAQUAY, J., Documents.... p 45-46.
197 RAB KA 9497, f 20v-21r eb f 78v-79r; MINNEN, B., De Brabantse Folklore, nr 186. p 102.
198 PAQUAY, J., Analecta ecclesiastica Leodiensia, V. p 51.
199 VAN DER HOOF, S., L'abbaye de Parc les Dames depuis....; VOET L., De abdij vrouwenpark (1334-1415). p 148.
200 RAB KA 9488, nr 24 en nr 40, KA 9489, 10/3/1362 en KA 9491, 4/8/1407 ; VOET, L., De abdij Vrouwenpark 1334-1415. p 85, 87, 89 en 99.
201 RAB KA 9940, f 31r.
202 RAB KA 9488, nr 19; VOET, L., De abdij Vrouwenpark 1334-1415. p 148.
203 De 19de eeuwse inventaris van het Archief van Averbode wijst 1380 aan als begindatum van dit proces.
204 RAB KA 9546.
205 RAB KA 10099 en 10100; VOET, L., De abdij Vrouwenpark 1334-1415. p 158.
206 RAB KA 9551, f 23v.
207 RAB KA 9927; VOET, L., De abdij Vrouwenpark 1334-1415. p 188.
208 RAB KA 9544, f 42v.
209 PAQUAY, J., Analecta ecclesiastica Leodiensia, V. p 79-80.
210 REPRIELS, P., De Cistersiënserabdij Maagdendaal te Oplinter.... p 53, 106 en 108.
211 MONUMENTA HISTORIAE VILLARIENSIS, MGH, SS, XXV. p 215.
212 RAB KA 10924 nr 64, 1297, 16 maart; DELVAUX, H., Inventaris van het archief der abdij Maagdendaal te Oplinter. p 124.
213 ERENS, A. en KOYEN, M.A., De oorkonden der abdij van Tongerloo, dl I. p 350-351.
214 ERENS, .A. en KOYEN, M.A., De oorkonden der abdij van Tongerloo, dl II. p 267-268.
215 DELVAUX, H., Inventaris van het archief der abdij Maagdendaal te Oplinter. p 323.
216 AAA, I REG 5 A 1 IV, f 6v.
217 N.N., Notice historique sur la commune de Rummen.... p 275-279 en p 302-303.
218 N.N., Notice historique sur la commune de Rummen.... p 237-238.
219 Ten zuidoosten van Roermond (NL).
220 PAQUAY, J., Analecta ecclesiastica leodiensia, V. p 63.
221 RAB KA 9336, f 5v.
222 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 140-141.
223 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 259.
224 Zie supra p 60-61.
225 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 198-199.87

87
226 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 205-106.
227 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 232 en 250.
228 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 268 en 286.
229 RAB KA 10259, nr 146.
230 LIEKENS, L., Geschiedenis van het oude Graafschap van de Stad en de Parochie den Lande en Hertogdomme van Aarschot, dl 1. p 390.
231 RAB KA 10261, nr 240.
232 RAB KA 10261, nr 262.
233 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 250.
234 SMEYERS, M., De stichting en de vroege geschiedenis.... p 259-260.
235 AAP R VII 20; RAYMAEKERS, F.J., Geschiedkundige navorschingen over de aloude abdij van 't Park, p 42.
236 AAP TB, nr 2.
237 AAP R X, 269 en R XI 22; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
238 AAP TB, nr 1, R X 269.
239 AAP TB, nr 212 en R VII 38, f 178; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
240 AAP TB, nr 212, percelen 4 en 5; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland, p 60.
241 AAP TB, nr 2 en R VIII 55, f 233-234v; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
242 AAP R VIII, 12, f 27v.
243 AAP TB nr 11 en R IX 22 f 324 en 327; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
244 AAP R VII, 7 f 2v, 13v, 14r, 26r en 49r.
245 AAP R VIII, 12, f 32r en f 37r.
246 AAA, I, charter 200; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 89. Het is vermoedelijk ook deze wijngaard die Joigneau vermeld als zijnde geschonken in het jaar 1258; JOIGNEAU, J., Culture de la Vigne et fabrication des vins en Belgique. p 16.
247 Zie supra, p 60-61.
248 WILLEMS, A., Uit de geschiedenis van Testelt. p 35.
249 AAA, I, REG 5 A 1 IV, f 4v. Dit is eveneens de bron waar Joigneaux zich, zonder bronvermelding, op baseert : JOIGNEAUX, J., Sur la culture de la vigne et fabrication des vins en Belgique. p 16.
250 AAA, I, charter 1016. GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 90.
251 AAA, I, reg 2, f C-F; LEFEVRE, P., Analecta Praemonstratensia, XXXI. p 309.
252 RAB KA 5197.
253 AAA, I, reg 219, f 56bis; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 64.
254 AAA, I, reg 149, f 45; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 59.
255 AAA, I, reg 33, 34, 45, enz... ; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 60.
256 AAA, I, reg 14, f 15r; GERITS T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 64.
257 AAA, I, reg 730, f 2r-3r; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 64.
258 RAH Bke, 1162, charter 9; LIEKENS, L., De kommanderij van de Duitse ridderorde te Bekkevoort (1229-1566). p I.20.
259 RAH Bke 1162, charter 16; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 62.
260 AAA, I, reg 5 A 1 IV, f 10v.
261 RAH Bke 1264; GERITS, T.J., Wijnkultuur in het Hageland. p 62.
262 CUVELIER, C., CRH in 4°, CXXXII. p 346.88

88
263 RAVYTS, A., Diplomatische studie van het chartarium van de abdij van Kortenberg (1095-1284). dl 4 p 98.
264 RAB KA 5941, f 8v.
265 RAB KA 5942, f 29v.
266 RAB KA 5942, f 18r.
267 MINNEN, B., De Brabantse folklore, nr 186. p 94.
268 CUPPENS, J., De Leuvense Schepenbrief.... p 85.
269 DE TROOSTEMBERGH, M., Analectes de l'Ordre de Prémontré, I. p 178.