Molenstede
Niet heel ver van de Lazarij, nl. op de Langeberg te Molenstede, wordt van de 16e tot de 18e eeuw een lazarushuisje vermeld. Het eerst horen we ervan in 1519, wanneer in een gichtregister van de meierij Kaggevinne sprake is van grond "opden langenberch byd dlazarushuysken" (BS 338, 34) ; wat later, in 1528, luidt een lokalisering in hetzelfde register : "aenden langenberch by der lazary huysken ende die heyde" (BS 338, 252v°)
Enige tijd later is er blijkbaar een nieuw lazarushuisje gezet dicht bij dezelfde plaats. Omstreeks 1560 wordt, in een cijns. boek van de heer van Diest, een zekere Vranck van Baeckele Immers cijnsplichtig genoemd voor "eenen plecxken wter heijden (d.i. gemeentegrond) genomen onder den Langen berch opten wech nae Antwerpen aldaer hy een Lazari e huyaken op geaat heeft 1550 den 20 Aug." (BS 2264/3, 61v°). Wellicht wordt over ditzelfde lazarushuisje nog gesproken in cijnsboeken uit 1571 en ca. 1740. In 1571 wordt "Peter Jacobs Lazarus" en "te voren Marten Coemans Lazarus" cijnsplichtig genoemd voor een "Lazarus huijsken wter vroende (gemeentegrond) genomen onder den Langen berch buijten de schaluijn poerte opten wech van Antwerpen" (BS 2264, 81v°); de titel "Lazarus" betekent blijkbaar "meester" van de lazarijkamer of lazarijmeeater. Omstreeks 1740 heb ik dit lazarushuisje nog voor de laatste keer in een cijnsboek van de heer van Diest vermeld gevonden (BS 2269, 81); zulke boeken gaven echter vaak oudere toestanden weer, zodat het niet zeker is dat dit huisje er toen nog stond.
Schaffen
Onder Schaffen, op het gehucht Ten Aerde (thans Schoonaarde), heeft vroeger eveneens een lazarushuisje gestaan. Dit heb ik
| (1) | BS = ARA Brussel, Schepengriffies van het arrondissement Leuven. |
18
tweemaal vermeld gevonden, nl. In 1508 in een gichtregister van de meierij Kaggevinne ale plaat abepaling "ten Arde" bij "dat lasers huysken" (HS 336, 147v°) en in 1563 in een rekening van de Heilige-Geesttafel van Diest, waarin gezegd wordt : "het lazarie huysken staende ten naerde staet ledich" (SA Diest 1455, 11v°). De juiste ligging van dit lazarushuiaje is me niet bekend.