39
Toen we na '40 te Wijgmaal terugkeerden
Op 4 juni 1940 ontslagen uit krijgsgevangenschap (in feite hebben we geen krijgegevangenkamp gezien!) te Kalken bij Dendermonde, kwamen we dezelfde dag nog thuis. En reeds de volgende morgen gingen we op zoek (speurtocht) naar datgene wat Wijgmaal overkomen was gedurende de "achttien dagen".
Buiten de sekuur gerichte bom van 10 mei '40 op de brug (een "voltreffer") vonden we, in de onmiddellijke omgeving, veel schade aan de omliggende huizen.
Op de hoek van Nieuwstraat en Groenstraet - juist voor de bareel lagen enkele huizen nagenoeg in puin. Daaronder zeker de bakkerij van Hendrik Artois en de ertegenover liggende tabakswinkel. Zo te zien ook volledig uitgebrand. Duidelijke sporen van granaatinslag ten westen.
De kogelbaan volgend vonden we, bij het begin der Broekstraat, het huis van Mortier zwaar beschadigd. Er bestaan twee mogelijkheden :
het huis van Mortier werd eerst getroffen en men heeft de "opzet" verkort - maar het kan ook net andersom zijn geweest ! De granaten die het huis in de Broekstraat teisterden, moeten op een haar nà de kerktoren hebben gemist, en ook het kerkhof.
Het station vertoonde geen enkele "inslag", zelfs niet van kogels. Wat me, in dit verband, wel als onwaarschijnlijk voorkomt ... dat Duitse troepen door Belgisch artillerievuur uit het station zouden zijn verjaagd. Hoe doet men zoeits ?
We hebben dan de vele bossen doorzocht naar granaatinslagen. We vonden er wel enkele in "de Langebos" - minieme kraters - niet de moeite waard om van te spreken. Schutterskuilen waren er méér. En dan nog merendeels ter hoogte van "de Dries". Trouwens ... daar vonden we nog twee planken van ongeveer 150 cm, waarop een dozijn steelhandgranaten bevestigd waren. Deze werden overgemaakt aan het gemeentebestuur. Langs de Rotselaarsesteenweg op het vermelde gehucht stonden de uitgebrande carrosserieën van voertuigen. Kompleet uitgebrand. Het was wel niet gemakkelijk uit te maken over welke auto's het hier ging; of het Duitse voertuigen zijn geweest die in brand gestoken of geschoten waren. We vonden er terug o.m. ter hoogte van de Michielstraat. Op het gehucht Hambos en enkele meter van de halte van de spoorweg stond, op 5 juni '40, zowaar nog een kompleet anti-tankkanon 4/7 met een pantsergranaat in de loop. Men had zich beperkt tot het wegnemen van het "afvuur-hamertje". We hebben het kanon ontladen en de granaat in de vaart gegooid.
Er was geplunderd..Thuisgeblevenen vertelden me dat het in hoofdzaak burgers uit de gemeente waren die zich daaraan schuldig hadden gemaakt. Namen werden genoemdl Sommige voorwerpen kwamen weer terug bij de eigenaars op een tamelijk eigenaardige manier : ze werden, bij nacht, aan het betreffend huis gedeponeerd,
Met betrekking tot de gevechten aan "'t Fort" : de gesneuvelde
40
Duitse soldaten (speciaal te vermelden een zestal die voorlopig begraven lagen op de berm van de vaart aan de oostzijde) werden door mensen, zoals Mieleke SPRINGAELS, ontgraven. Dit op bevel, uitgaande van het gemeentebestuur. Ze werden waarschijnlijk naar Duitsland overgebracht.
Als er nu nog mensen te vinden zijn die door dik en dun blijven beweren dat er "harde gevechten" zijn geleverd te Wijgmaal of elders in de onmiddellijke omgeving (met uitzondering van "het Fort"), dan geven ze alléén maar blijk van fantasie of moedwillige verdraaiing van de feiten. De stelling van de K.W.-lijn werd volledig ontruimd op bevel en nog voor het tot een werkelijk "treffen" kon komen. Misschien is het nog nuttig te vermelden dat op 15 mei '40 de bevelvoerende Franse generaal CORAP werd afgezet an vervangen door generaal GIRAUD, die, tot op dat ogenblik, het bevel had gevoerd over het Franse leger in Nederland. Wat meteen het interview, vorige week op de R.T.B., volledig tegenspreekt in verband met de "Slag om Gembloers". Een generaal die sukses boekt, wordt (of werd nog) nooit van zijn bevelhebberspost ontheven.
Genk 23-07-80
Marcel VAN ROOST