Wat al lang in de lucht hangt, dat gebeurt.

Einde augustus 1939 vindt de algemene mobilisatie van het Belgische leger plaats. De internationale toestand is erg gespannen. Op 1 september valt het Duitse leger Polen binnen, De mensen bij ons keuren dit af. Ze leven mee met het oorlogsleed van de Poolse bevolking. Ze voelen aan dat ze eveneens betrokken zijn bij deze oorlogscrisis.

Een 35-tal werklieden uit ons dorp rijden dagelijks met een bus naar het Albertkanaal. Men werkt er in drie ploegen. Deze lui vertrekken rond de middag en beginnen hun dagtaak om 14 uur in Diepenbeek. Voor middernacht zijn ze terug. Men werkt koortsachtig om de bedding van het kanaal klaar te stomen. De militaire leiding heeft immers beslist dat dit kanaal als een vooruitgeschoven verdedigingslinie zal worden gebruikt.

Rond diezelfde tijd is men ook druk doende om de verdedigingsgordel tussen Koningshooikt en Waver aan te leggen.

De wederopgeroepenen worden ondergebracht in de Sint-Niklaas­zaal en in de cinemazaal "De Zwaan". Er worden nieuwe reserve­eenheden gevormd. Daarom worden vele Brabantse boerenpaarden opgeëist. Een artillerie-eenheid komt tot stand. Dit gaat gepaard met grote moeilijkheden! De paarden zijn niet op elkaar afgestemd, de soldaten rijden hun zitvlak open op de brede ruggen van dez dikke Brabanders.

In het 'Schuttersveld', gelegen op het grondgebied van Rillaar en Messelbroek, vat men de grondwerken aan om het vliegveld nr. 29 aan te leggen. De staf, die uit Tienen komt, bezet het pas gebouwde huis van 'Jef van de Garde' vlak tegenover het vliegveld langs de steenweg naar Scherpenheuvel. Een 15-tal soldaten leven, werken en wonen daar. Enkele telefoondraden die voor de verbinding moeten zorgen, zijn zonder veel zorg aan de bomen langs de weg bevestigd. Een groep soldaten heeft bij boer Valvekens, op de Zoot, enkele houten barakken opgericht als werk­en slaapvertrekken. Ze hebben getracht met blauwe en zwarte verf hun aanwezigheid te camoufleren. Deze manschappen staan in voor het effenen van het terrein. Hindernissen worden verwijderd; scheidingslijnen van percelen worden vervaagd. Dit zal een harde woordenwisseling tussen aangrenzende eigenaars veroorzaken als ze hun gronden opnieuw in gebruik nemen.

Menigmaal ben ik als tienjarige knaap naar het vliegveld getrokken om de werkzaamheden te bezichtigen en om daar op en neer te gaan met de halfzware wals, die een eenzame soldaat in die eenzame weidse vlakte bestuurt. Daarna eist men een 15-tal boeren op om met paard en eg die vlakte met graszaad te bezaaien. Als wat later de oorlog uitbreekt, is het reeds een malse en groene weide.

Op 10 mei, rond 1 uur, sterft zuster Isabella heel onverwachts. Enkele zusters hebben hun handen vol met dit sterfgeval. Het stoffelijk overschot wordt in de voorhal opgebaard. Al heel vroeg in de morgen brengt onderpastoor Driesen een bezoek, samen met het nieuws dat de oorlog is uitgebroken.

Om 4u,32 wordt het vliegveld van Schaffen gebombardeerd. Verdwaasd worden we uit onze slaap gewekt. De lucht is gevuld met het geronk van vliegtuigen.

Ze zijn nauwelijks waar te nemen in de vroegte van de nieuwe dag. Om 4u.35 overschrijdt een groot aantal Duitse divisies terzelfdertijd de grenzen van Nederland, België en Luxemburg. De grote oorlogsmachine is gestart.

Onderpastoor Driesen geeft de raad zo snel mogelijk het lijk van zuster Isabella naar het kerkhof over te brengen. De burgemeester, Victor Valvekens, wordt op de hoogte gebracht.

De nieuwe dag kondigt zich goed aan. Een staalblauwe hemel overkoepelt het nakende oorlogsgeweld. De lucht hangt voortdurend vol gerommel van vliegtuigmotoren. Het zal een warme dag worden. Vele arbeiders zijn al vroeg uit de veren om zich per fiets of per tram naar het werk te begeven. Maar ze vormen groepjes op straat en speuren onrustig de lucht af.

Naar gewoonte rijden m'n broer en ik per fiets naar de vroegmis van 7 uur. Het gerommel duurt voort, ook tijdens het misoffer. Na de mis fietsen we weer naar huis. In het dorp aan de Mottebrug gekomen, zien we geniesoldaten, die enkele gaten maken in de kasseiweg om deze brug te ondermijnen. Thuisgekomen gaan we te voet naar de school, die om 9 uur begint. Bij het Sint-Jozefsgodshuis worden we door pastoor Smeyers, die hier aalmoezenier is, terug naar huis. gestuurd. Dit hoeft hij geen tweemaal te zeggen!

In de voormiddag komt het afweergeschut in actie; echter te vergeefs. Zwarte rookwolkjes barsten één na één open, ver achter. het bewegende doel. Die dag wordt om 11 uur nog vlug een huwelijk ingezegend te Rillaar. Marie en haar soldaat, die op het vliegplein tewerkgesteld is, fietsen samen met twee getuigen naar de kerk. Pastoor De Lescluze zegent in een minimum van tijd en met weinig Latijn het huwelijk in. Net zoals ze gekomen zijn, spoeden ze zich naar huis, zonder veel tralala. Vandaag is het de zaterdag van Rillaarkermis, 'Beenhouwer' Lemmens heeft.zich goed bevoorraad met vlees. De bakkers Nijs en Meuris hebben veel voorraad brood en vlaaien. Morgen zou normaal de processie door het dorp trekken.

Rond de middag vallen er enkele vliegtuigbommen en deze komen terecht vrijwel op een rechte lijn tussen Montenaken en het Heiken.