Maandag 13 mei
Een lange en zware dag. Overal stonden Franse afweerstukken opgesteld om de Duitse overmacht te keer te gaan. Ten allen kante kwamen versterkingen toe, want het Opperbevel wilde aan de Gete de Duitse opmars stuiten.
De Franse Curassiers werden door het volk als redders toegejuicht. Miet een paar vrienden hielpen wij in de bevoorradingsdienst van een fuseliers-eskadron van het 21e Lansiers Regiment, bij het verslepen en laden van munitiekisten bestemd voor de verdedigingsgordel rond de stad.
Tijdens de nacht hadden.zich verschillende ontploffingen voorgedaan, want het artilleriegeschut hield de vijand op afstand. Rond 05.30 uur gingen de Fransen tot een tegenaanval over in de richting van Crehen, maar stieten op een sterke versperring. De luchtaanvallen werden heviger. Te Grimde bij Tienen werd een munitietrein getroffen. Geweldige explosies deden de grond dreunen. Bruggen vlogen in de lucht en ten allen kante heerste een oorverdovend lawaai. De slag bij de Gete was begonnen. De vijand had in de nacht voldoende troepen samengebracht, om de sleutelstellingen rond Tienen aan te vallen. Machinegeweren knetterden, bommen vielen vlak bij, huizen stortten in, mensen stierven zonder groet noch kruis,.
Het volk drong samen in kelders en schuiIplaatsen. Lood en ijzer floot door de lucht. Het kanon bulderde, een obus sloeg vlakbij in, alles werd opgetild, een reeks ontploffingen en uitbarstingen volgde. Een gedeelte van het keldergewelf begaf. Schrapnels vlogen in 't rond. De oorlog vierde zijn woede bot. Gedruis,
125
gehuil, getier en geschreeuw mengden zich door elkaar. Zou de wereld vergaan?
De Duitsers maakten zich klaar om met de 3e en 4e Pantser Div. een samengebundelde actie uit te voeren. Omstreeks 10 uur brak de aanval los in de sector van Neerheylissem, maar dank zij een doeltreffende artilleriesteun bleven de stellingen tussen Laar en Opheylissem behouden,
Meer zuidwaarts vielen 80 pantsers Orp-le-Grand en Orp-le-Petit aan, waar de Fransen moesten wijken en zich terug trekken op Noduwez, Marilles en Jauche, zodat de. frontlijn van de Kleine Gete ingebeukt werd.
Doch zulks belette niet dat de Fransen tot een tegenaanval overgingen, maar zij werden te Merdorp en Jandrain omsingeld, ondanks de meest verwoede gevechten om uit de greep te geraken.
Het 7e Eskadron van het 4e hansiersregiment, dat rond Hoegaarden in stelling lag, kreeg rond de middag versterking van het 2e Regt. Jagers te Paard. Gesteund door tanks van het 3e Lansiersregiment, gingen zij tot een uitval over in de richting van Goetsenhoven en Neerheylissem, om voeling te behouden met de Fransen.
Ondertussen waren 200 pantsers van de 3e Pz. Div. over de kleine Gete gerukt en verdreven rond 14 uur de Fransen uit Noduwez, Marilles en Jauche. Te 16 uur nam de Duitse druk toe, waardoor de frontzone ten Z. van Tienen onhoudbaar werd. Van uit richtingen doken pantsers op, vuur en dood spuwend en alles verpletterend op hun baan. Tot bij het vallen van de avond bulderde het kanon en boden de verdedigers hardnekkig weerstand, maar dan werd tot de aftocht beslist.
Ten N. van de stad, tussen Tienen en Halen, moest het 3e Lansiers eveneens weerstand bieden aan een overmacht van vijandelijke pantsers. Zij verdedigden zich met heldenmoed, maar konden niet beletten dat de 14e Div. van het 11e Korps (dat samen met het Korps van Hoeppner het 6e Leger van von Reichenau uitmaakte in de Legergroep B van von Fock) hun stellingen overrompelde en de Gete overstak, om met macht en man door te breken. Pas in de nacht trokken de Belgen zich uit deze sector terug.
De ganse dag hadden Belgen en Fransen zij aan zij hun driedubbele opdracht van opvang, dekking en bescherming vervuld, niettegenstaande de zware verliezen hun door een veel sterkere vijand toegebracht, Maar door de brede doorbraak ten N. en ten Z. van de stad, dreigde het 4e Lansiers te Tienen omsingeld te worden, want de overvleugeling tekende zich reeds scherp af. Te 23 uur werd dan ook de algemene terugtocht bevolen, om de stad van vernieling te sparen. De Lansiers trokken af in de richting van Leuven, terwijl de Franse Kurassiers naar Tourinnes afzakten. Een eskadron bleef ter plaatse om de aftocht te dekken en de vijand zo lang mogelijk op te houden aan de poorten van Tienen. Rond 02.00 uur in de nacht werd de laatste brug opgeblazen en verliet ook dit eskadron de stad, Het schieten hield op. De Duitsers hadden de slag van de Gete gewonnen na meer dan 30 uren strijd en ten koste van ernstige verliezen.
Volgende Belgische Legereenheden hebben aan deze slag deelge-
126
nomen : Hoofdkwartier van de 2e Cavalerie divisie, 1e Regt. Jagers te Paard, 1e Gidsen Regt., 2e Kegt. KarabiniersWielrijders, 18e Art. Regt., IIde, IIIde en IVde Groep van het 1e Art. Regt., Ie en IIIde Groep van het 19e Art. Regt., Wielrijdersgroep van de 14e Inf. Div., Wielrijders-eskadron van de 1e Inf. Div. (1 Esk Recce), Esk. Pantserauto's van het 2e Lansiers-Regt., 26e Genie Bon, 29e Bon, Transmissie troepen, Esk. Mitrailleurs tegen Luchtdoelen van de 2e Cav, Div., Vervoerkorps van de 2e Cav. Div., Intendance-korps van de 2e Cav. Div. Provoostdienst van de 2e Cav, Div., Geneeskundig Korps van de 2e Cav. Div.
Zij kregen later de eervolle vermelding luidend als volgt : "Den 13 en14 mei 1940, belast met de verdediging van de opnemings- en achterhoedestelling aan de Gete, heeft zij, ofschoon haar rechterflank ongedekt mas, zonder enigzins te buigen, haar opdracht vervuld tegen de geweldige vijandelijke aanvallen. Heeft zich slechts op uitdrukkelijk bevel, den 14e mei 's morgens, terug getrokken, nadat zij de talrijke voorziene vernielingen uitgevoerd had, en is in volmaakte orde in de stelling KW aangekomen."
Verder namen ook nog volgende eenheden deel aan de slag van de Gete : Staf der Brig. Vervoerde Cavaleristen, 1e, 3e en 4e Lansiersregimenten, 2e Regt. Jagers te Paard, Wielrijderseskadron van de 10d Inf. Div., Cie C. 47 op T 13 van de 10d Inf. Div., Esk. C.47 op T 13 van de Brig. Vervoerde Cavaleristen, 2e Gemengde Cie van het 30e Bon Transmissietroepen en de Cie C.47 op T 13 van de 3e Inf. Div.
Deze legereenheden bekwamen volgende eervolle vermelding : "Den 13 en 14.mei 1940, belast met de verdediging van de Zuidersector der Opnemings- en achterhoedestelling van de Gete, heeft zij haar opdracht vervuld met den moed en volharding welke als voorbeeld mogen gesteld worden. Bood hardnekkig weerstand aan de front- en flankaanvallen van een vijand die trots was op zijn vorige overwinningen. Heeft zich, kalm en methodisch teruggetrokken nadat zij daartoe uitdrukkelijk bevel kreeg en haar opdracht ten volle vervuld had."
Samen met een paar vrienden had ik getracht om te 23 uur in de nacht van 13, op 14 mei, met het 4e Lansiers de stad te verlaten, maar de veiligheidsofficier weigerde, omdat wij geen militair waren en als vrijschutters behandeld zouden worden, ingeval wij in de handen van de Duitsers zouden vallen.
Wij berustten in ons lot, hen akelige stilte hing over de stad. De vijand kon elk ogenblik binnenvallen. Angstig liepen de. mensen naar de schuilkelders, waar de stemmen op een gefluister leken. De uren vorderden traag en de angst werd groter door het slopend wachten. Welk lot stond ons te wachten?
13 mei was een rampspoedige dag geworden op alle fronten. Nadat het 4e Leger van von Kluge, waartoe de Pz. Div. van Rommel behoorde, door de Ardennen was gerukt, hadden zij een bres geslagen te Houx op de Maas ten N. van Dinant. Het 9e franse Leger was nog volop bezig zijn stellingen te betrekken en had niet kunnen beletten dat de vijand zijn troepenmacht openspreidde in de vlakten van Yvoir tot Givet. De Luftwaffe domineerde het ganse lucht ruim.
127
Meer naar het Zuiden was de vesting Sedan, in de sector van het 2e Franse Leger gesprongen en trokken de Fransen achteruit. Door de val van Sedan leed het gans geallieerd plan schipbreuk. Het Opperbevel was uitgegaan van de hypothese dat de voornaamste druk en doorbraak zou gebeuren door een massale pantseraanval van de Legergroep B onder von Bock, dwars door de Belgische vlakten ten N. van de Maas en hierop was de grootste geallieerde verdediging afgestemd geweest. Maar het was de Legergroep A van von Rundstedt die door de Ardennen trok en het volledig defensiestelsel van de geallieerden overhoop wierp.