L. Van Dingenen, Marktstraat 22, Halen, schrijft ons dat de heemkundige kring Oppidum Halensis eind januari een tentoon­stelling inricht over het godsdienstig leven in de gemeente Halen. Hiervoor vraagt hij inlichtingen over Loksbergen : "Wij weten wel dat de kerk gebouwd is in 1893 en als eerste pastoor Van Vinckenroy had. Nu is de vraag : wat stond er vroeger ? een kapel ? of een andere kerk ? Of werd Loksbergen ­door een klooster bediend ? Wij zouden graag meer over de parochie Loksbergen St.-Andreas weten".

Antwoord

Op het stadsarchief te Diest, afdeling kerkarchief Sint-Sulpitus ­wordt een stuk bewaard in verband met de oprichting van kapel te Loksbergen; dit stuk is niet gedateerd,maar is waarschijnlijk van rond 1760. Hierin wordt gezegd dat het kapittel van Sint-Lambertus te Luik, tiendenheffer van Halen en de gehuchten Loksbergen, Klein-Frankrijk, Blekkom en Rijnrode, een kapel zal doen bouwen op de Vruent te Loksbergen, groot genoeg voor de 277 inwoners. Er zou een onderpastoor aangesteld worden en een kerkhof aangelegd voor de vier gehuchten.

Blijkbaar was dit de eerste kapel van Loksbergen, die, zoals G. Vanderbruggen in Oost-Brabant. I. Het mooie Hageland (2de druk. Heverlee, 1965, blz. 10 schrijft, stond- op dezelfde plaats als de huidige parochiekerk. Vanderbruggen wist ech­ter niet hoe Loksbergen aan een kapel gekomen was. Opmerkelijk i­s dat het gehucht Reinrode reeds in het begin van de vijftiende eeuw een kapel had, gebouwd door kloosterlingen (Zie De kluis van Reinrode, in Oost XIII, 1976, blz. 33), maar deze kapel hing vroeger af van de parochiekerk van Donk (zie bijv. het register van het bisdom Luik in 1558, in Analectes pour servir à l'histoire Ecclésiastique de la Belgique. II, 1865, blz. 138).

In jaarboeken van de Belgische clerus uit 1837 en 1838 wordt P.A. Smeets vermeld als kapelaan te "Lotsbergen sous Haelen"; deze kapel wordt er dan een"annexe" genoemd van Halen. Pierre Smeets vinden we in de necrologie van het bisdom Luik, uitgegeven door O.J. Thimister in 1894, blz. 300, als overleden op 8 juni 1870, 69 jaar oud; hier, wordt hij "pastoor, curé de Loksbergen", genoemd. Latere jaarboeken van de Belgische clerus vermelden in 1889 J. Op't Eynde en in 1892 G. Van Vinckenroy als pastoor van Loksbergen. Deze laatste bleef het tot in 1899 August Cuppens pastoor werd. Van dan af is de lijst van de pastoors wel bekend.

F. C.