| vorige | volgende |
171
HONSEM (5 F)
Nr. 11. Hoevegebouwen uit XVIII-XIX. Jaartal 1858 boven de inrijpoort.
Nr. 26. Voormalig pachthof van de Parkabdij. Grote hoeve met afzonderlijke bestanddelen rondom het binnenhof, in hoofdzaak daterend uit XVIII. Grote rondbooginrijpoort in de omheiningsmuur. Boerenhuis met één verd. en zadeldak; één bewaard kruisvenster met classicistische inslag; overigens verbouwd ca. 1960; boven de deur prijkt een wapensteen met jaartal 1742 (overgebracht uit een bijgebouw). In de stallingen resten nog drie rondboogdeuren met zandstenen omlijsting. Veranderde schuur (fig. 97).
BABELOM
ZAVELBEMDESTRAAT Nr. 12.
Gesloten hoeve uit XVIII B met afzonderlijk gelegen boerenburgerhuis en bakhuis. Bak- en zandsteenbouw. Poortgebouw met duiventil ANNO 1760. Dubbel huis met twee verd. en gebogen wolvedak; voorgevel gewijzigd en bepleisterd tijdens XIX-XX. Stallingen en aanhorigheden uit XVIII. Schuur gedagtekend 1873.
MELDERT
Parochiekerk St.-Ermelindis
(voormalige St.-Bartholomeuskerk)
Belangrijke landelijke kerk, voormalig bedevaartsoord; de plattegrond omvat een aanzienlijke westertoren tussen de verlenging van de zijbeuken, een driebeukig schip van vier traveeën en een koor met halfronde absis. Moderne sacristie aan de oostzijde (1864).
* Toren in overgangsstijl (XIII A); vierkant grondplan en drie verd.; begane grond overkluisd met kruisribgewelven op kraagstenen; voorheen aan drie zijden geopend; gekoppelde galmgaten met deelzuiltjes voorzien van kubuskapitelen aan de noord- en zuidzijden; tegen de oester- en westerzijden en noordoosterhoek, zware steunberen, verhoogd in gotische stijl (XIV ?); spits uit XVII en overluifeld portaal uit einde XVIII d.
 |
| 97. HONSEM. Kruisvenster van het huis nr. 26. |
Heden blinde beuk op gotische zuilen uit einde XIV; classicistische stucversiering gedagtekend 1788 onder het plafond van de tribune.
Zijbeuken wederopgebouwd in twee bouwcampagnes : zandstenen bijbouwen van de toren en eerste twee traveeën, voorzien van steunberen, in laat-gotische stijl (ca. 1600); oostertraveeën opgetrokken uit bak- en zandsteen samen met het koor.
Classicistisch koor op de tweede zuidersteunbeer gedateerd 1780; stucplafond in dezelfde stijl als deze van de beuk (fig. 98).
Mobilair
Gepolychromeerde gotische Calvarie, tegen de sacristiemuur (XVI),
Onder de toren, fraaie gotische grafsteen van Libert, heer van Metdert († 1484); in de beuk, merkwaardig zwart marmeren mausoleum met gisanten van J. d'Oyembrugghe de Duras († 1651) en zijn echtgenote A. de Berlo († 1639);
Interessant neobarok meubilair (XIX A).
172
 |
| 98 HONSEM. Kerk en St.-Ermelindiskapel te Meldert. |
173
 |
| 99. HONSEM. Zuidgevel van de St.-Ermelindiskapel (1629 en 1691) te Meldert. |
* St.-Ermelindiskapel (achter de kerk)
Eénbeukige ruimte met driezijdig koor, behorend tot de traditionele stijl maar nog voorzien van vensters naar gotisch tracé : gedateerd 1629 op de cartouche in de zuidgevel. Wijzigingen uit einde XVII : fraaie zuíderdakvenster, gedagtekend 1691 en westportaal, rijk versierd met barokmotieven (o.m. kleine obelisk), (fig. 98, 99).
Mobilair
Degelijk ensemble in barokstijl, uitgevoerd op kosten van de Heer J. d'Oyembrugghe : altaar (1650), marmeren cenotaaf (1648) en vier reliëfs met voorvallen uit het leven van de heilige. Bij de deur, offerbus uit 1767.
St.-Quirinuskapel (?), (Gaetstraat)
Klein gebouw van zandsteen met polygonale sluiting daterend uit XVIII. Voorgevel bekroond rnet een classicistische siervaas en volutes; fraaie barokke rondboogdeur, versierd met een blazoen (leus : « SI DURAS IN DURIS ») en een cartouche versierd met een stenen beeldje; reliëf gedateerd 1766. In de zijgevels, twee classicistische steekboogvensters met uitspringende sleutel. Altaar en stucplafond uit XVII! (opnieuw gepolychromeerd).
GAETSTRAAT
Nr. 12. Gesloten hoeve, gedateerd 1777 (door middel van muurankers). Baksteenbouw met verwerking van zandsteen voor de omlijstingen en hoekkettingen. Boerenhuis met één verd. en gebogen wolvedak en dakvensters; steekboogdeur met uitstekende sleutel. Bijbouwen eveneens met wolvedaken afgedekt; steekboogdeuren en Boheemse kappen in de stallingen. Poortgebouw met duiventil. Wijzigingen : dakbedekking der bijgebouwen; schuurpoort; vensters van woonhuis en stallingen, twee herbouwde zijvleugels van de binnenplaats.
KERKSTRAAT
Nr. 25. Twee verd. hoog dubbel huis met zadeldak uit XVIII d. Plint, regelmatige hoekstenen en rechth. vensteromlijstingen van zandsteen; op de begane grond rusten de onderdorpels op geprofileerde consooltjes. Houten kroonlijst op klossen uit MIX.
Nr. 26, 28. Woningen uit XVIII doch heden verbouwd.
Nr. 49. Z.g. « Prins Kardinaalhoeve ». Gesloten hoeve uit XVIII A. Bak- en zandsteenbouw. Twee verd. hoog boerenburgerhuis voorzien van kruisvensters; rondboogdeuren in de aanhorigheden; tot de latere wijzigingen horen het bepleisteren van de voorgevel, het wegbreken van de kruiskozijnen en het
wijzigen van twee vensters die uitzien op het erf.
174
 |
| 100. HONSEM. Voormalige slottoren gelegen achter de « Kardinaalhoeve » te Meldert. |
In de aangrenzende weide, ruïnen van een middeleeuwse vierkante hoektoren, opgetrokken uit zandsteen in regelmatig verband; behouden rondboogvenster met imposten en grote boogstenen; één schietgat. Overblijfselen van het kasteel der Heren van Meldert, dat vermoedelijk ca. 1568 afbrandde (?) (fig. 100).
MOLENSTRAAT
Nr. 15. Kleine hoeve op U-vormig grondplan, ten dele uit einde XVIII. Boerenhuis met één verd. gebouwd van natuursteen en voorzien van rechth. vensters en deur. Stallingen van bak- en natuursteen (vakwerkbouw in de topgevel); één steekboogdeur met weinig uitstekende sluitsteen. Dwarsschuur op stenen muurvoeting en verder opgetrokken uit vakwerk- en leembouw.
Nr. 27. Kleine L-vormige hoeve uit XVIII B. Woonhuis met één verd., zadeldak en dakvenster; steekboogvensters met afgekante hoeken en licht uitspringende sluitsteen; steekboogdeur met gelijkaardige omlijsting. Stallingen met dezelfde kenmerkende deurvormen. Overigens verbouwd.
NIEUWSTRAAT
Nr. 6. Kleine hoeve uit XVIII B. Eén verd. hoog boerenhuis; rechth. vensters met vlakke omlijstingen van zandsteen voorzien van uitstekende sluitsteen; steekboogdeur met gelijksoortige omlijsting.
ST.-LAURENTIUS
Nr. 1. Pastorij, gedateerd 1779 op de arduinen pijlers van het gesmeed ijzeren hek. Twee verd. hoog dubbel huis afgedekt met een voor de streek van Hoegaarden typisch wolvedak; steekboogramen en -deur voorzien van zandstenen omlijstingen met vlakke sluitstenen. Aan linkerzijde, bijbouw uit XIX-XX (fig. 101).
NEERVELP
Parochiekerk St.-Remigius
Eenbeukige ruimte van drie traveeën achtei- een classicistische voorgevel van zandsteen, voorzien van een portaal (gedagtekend 1747 op de makelaar) en van vensters onder een eenvoudige klokketoren in dezelfde stijl. Nog kruisribgewelven op pilasters met classicistische strekking. Klein uitspringend transept, vijfzijdig koor en lage sacristieën in neoclassicistische stijl (1863).
Mobilair
Kleine barokpiëta, in de noorderkruisarm (XVII); een St.-Remigius in de zuiderarm (volkskunst, XVII):
Barokkandelaars: classicistische wijwatervaten.
AARSCHOTSEBAAN
Nr. 1. Bakstenen hoeve uit XVIII d waarvan alleen het woonhuis enigszins interessant is. Grondige wijzigingen.
175
 |
| 101. HONSEM Pastorij (1779) te Meldert. |
BROEKSTRAAT
Nr. 2. Gesloten hoeve uit XVIII en XIX. Gedeelte van de schuur in vakwerk en baksteenbouw; aan het andere uiteinde, zijpuntgevel met vlechtingen en schouderstukken. Inrijpoort uit XVIII : rondboog met sluitsteen ingeschreven in een rechthoek geflankeerd door pilasters met Franse voegen; boven de poort draagt een kordon een kleiner rechth. vlak, op dezelfde wijze versierd (fig. 102).
Nr. 8-10. Schuur in stijl- en regelwerk met bakstenen vullingen.
DEN DRIES
Nr. 22. Z.g. « Mingeloo » uit XVIII en XIX. Zijgevel van de stallingen voorzien van een schouderstuk. De hoeve werd in haar geheel volledig verbouwd.
HOEGAARDENSTRAAT
Gesloten hoeve op de voorgevel gedateerd 1776 door middel van muurankers. Voorheen eigendom der Zwarte Zusters (?). Vrij goed bewaard woonhuis met twee verd.; steekboogvensters en -deur met uitstekende sluitsteen verfraaid met gestileerd loofwerk. Sterk gewijzigde en bijgebouwde aanhorigheden.
KLEINHEIDESTRAAT
Nr. 9. Z.g. « Noë » of « Kleine Blauwe Schuur ». Gesloten hoeve gedateerd op de imposten van de woonhuisdeur IR / 1733. Bak- en zandsteenbouw; zijgevel met schouderstukken en muurvlechtingen. Boerenhuis voorzien van steekboogvensters met vlakke sleutel en een rondboogdeur met sluitsteen.
176
 |
| 102. HONSEM. Broekstraat te Neervelp. Hoevepoort. |
Dwarsschuur. Recentere gebouwen aan de straatzijde. Poort met duiventil en fraaie brede rondboogdeur op imposten, met sleutel en uitstekende druiplijst.
Gesloten hoeve, gedateerd op een gevelsteen boven de poort : « ANNO J. DE HERTOGH JACOMOTTE / 1838 ». Baksteenbouw met rechth. vensters en deur voorzien van zandstenen omlijsting. Het boerenburgerhuis uit XIX bakent samen met de poort het erf af aan de straatzijde.
OPVELP
Parochiekerk St.-Lambertus
Basilicaal gebouw met blinde hoofdbeuk van drie traveeën waarvan de kern schijnt op te klimmen tot de middeleeuwen (Romaans) en aangepast werd in classicistische stijl bij de wederopbouw van de kerk in 1770-1772 (jaartallen onder het wapen boven de ingang en op de makelaar). Uit Lg. periode dateren de bak- en zandstenen gedeelten : de slanke ingebouwde westertoren, de door middel van vier steekboogvensters verlichte zijbeuken, het stuctongewelf boven de middenbeuk, het koor met polygonale sluiting en de oostersacristie.
Mobilair
Schilderij boven het zuiderzijaltaar (XVIII); Verscheidene beeldjes met folkloristische inslag : St.-Lambertus, St.-Rochus, St.-Donatus in de beuk; St.-Antoniss in het koor (XVI en XVII);
Gotische kapitelen met loofwerkversiering gebruikt als wijwatervat (XIII ?); barokpreekstoel (1665); portiekaltaar en hek in barokstijl (ca. 1770).
« Verbrande toren ». Resten van een bakstenen hoeve uit XVIII. Recentere wijzigingen en inrichting. Grotendeels verwoest.
177
 |
| 103. HONSEM. Broeckstraat te Opvelp. Het « Jezuietenhof » (1760-1761). |
BROECKSTRAAT
Nr. 8. Z.g. « Jezuïetenhof », vroeger in het bezit van het Jezuïetencollege te Leuven. Gesloten hoeve met de woonen dienstruimten rondom een groot rechth. binnenhof. Poortgebouw met zandstenen rondbooginrijpoort (boog rustend op imposten en stijlen met geprofileerde basis) en duiventil, afgedekt door een mansardedak bekroond met een kleine peerspits en mast, aan de binnenplaatszijde gedateerd ANNO 1761 (rechteranker). Bijbouw gemerkt P.V. 1886 op de korte rechterzijde. Vrij grote langsschuur met monumentale rondboogpoort op imposten ingeschreven in een rechth. omlijsting gemarkeerd door een zware kroonlijst. Tegenover de ingang, het boerenhuis met twee verd. en zadeldak tussen aanleunende bijbouwen; linkerbijbouw gedateerd 1760. Op de korte linkerzijde, langsschuur met resten van leembouw, zij geveltop in vlechting voorzien van drie oculi, eenvoudige rondbooginrijpoort met zandstenen omlijsting. Het hof is heden in twee eigendommen onderverdeeld: een gedeelte van de vroegere stallingen werd tot tweede woonhuis verbouwd (fig. 103).
CULOTSTRAAT
Nr. 1. Z.g. « Berkenhof », voormalige hoeve van het Van Dalecollege te Leuven. Grote gesloten hoeve met woonen dienstruimten rondom een groot binnenhof. Poortgebouw met duiventil. Laat-XVIII boerenhuis met één verd. voorzien van een zadeldak met twee rijen dakkapellen: voorgevel voorzien van kruisramen (zonder ontlastingsbogen) met vlakke zandstenen omlijsting, en laat-Louis XV-steekboogdeur met arduinen geprofileerde stijlen, een
sluitsteen verfraaid met bladmotief en een uitstekende kroonlijst met bouwopschrift A.D.M. 17 75 D.C.P.; oorspronkelijke waaier. Merkwaardige stallingen in het verlengde van de woning : Boheemse kappen op vierkante, arduinen pijlers. Grote langsschuur tegenover de ingang; latere aanhorigheden uit XIX (?) die o.m. aan de voorzijde het algemeen volume schaden (fig. 104).
178
 |
| 104. HONSEM. Voormalige hoeve van het Van Dalecollege te Opvelp. Binnenplaats met boerenhuis (1775), stalling en duiventoren. |
HOEGAARDSEBAAN
Nr. 6. Pastorij. Classicistisch huis met twee verd., gebogen zadeldak en dakkapel uit XVIII d. Baksteenbouw met gebruik van zandsteen, o.m. voor de plint, de regelmatige hoekstenen, deuren vensterstijlen en geprofileerde daklijst. Rechth. vensters en deur voorzien van een korte uitstekende sluitsteen. Zijpuntgevels voorzien van schouderstukken en muurvlechtingen. Van de oorspronkelijke Louis XV-binnenhuisversiering zijn o.m. de trappaal en stucplafonds in de gang en het salon bewaard gebleven. Voorgevel ontsierd door een luifel.
Nr. 8. Eenvoudige dorpswoning met één verd. opgetrokken uit bak- en breuksteen, voorzien van het opschrift SEBASTIEN / PIERRE / 1753. Rechth. omlijste vensters: fraai geschilderd korfboogdeurtje met geprofileerde imposten en basissen, rechth. sluitsteen en gestrekte kroonlijst; ovaalrond bovenlicht met de bovendorpel verbonden door nTfddel van twee volutes en bekroond met een uitstekende druiplijst (fig. 105).
Nr. 23. Dubbel huis met twee verd. uit einde XVIII. Baksteenbouw verfraaid met regelmatige hoekkettingen. Rechth. vensters en van een vlakke omlijsting voorziene deur. In de zijgevel, heiligennis en thans onleesbaar bouwopschrift. Nr. 56. Verbouwd huis waarvan een
rechth. vensteromlijsting en de van 1743 gedateerde rondboogdeur bewaard gebleven zijn : vlakke zandstenen deurstijlen voorzien van geprofileerde basissen en imposten; gestrekte druiplijst lopend in het verlengde van de sluitsteen, waardoor de rondboog in een rechthoek ingeschreven wordt; jaartal in de zwikken; heden dichtgemetseld ovaalrond bovenlicht met druiplijst, met de rechte lijst verbonden door middel van volutes (fig. 106).
179
 |
| 105. HONSEM. Hoegaardsebaan nr. 8 te Opvelp. Barokdeur (1753). |
MOLENSTRAAT
Nr. 2. Rechth. deur met zandstenen omlijsting voorzien van een uitstekende sluitsteen en een tussendorpel, vermoedelijk daterend uit einde XVIII.
VINAVE
Nr. 9. Kleine hoeve van het langgeveltype, één verd. hoog, gedateerd 1913 (muurankers); nog traditionele bak
steenfries aan de daklijst; licht steek-boogvormige deur en vensters met diamantkop-sluitstenen.
 |
| 106. HONSEM. Hoegaardsebaan nr. 56 te Opvelp. Barokke deuromlijsting (1743). |
Nr. 17a. Een verd. hoog hoevetje van het langgeveltype uit XVIII B. Rechth. vensters met zandstenen omlijsting voorzien van een uitstekende sluitsteen; steekboogdeur met gelijkaardige sluitsteen. Tot de latere wijzigingen behoren de toevceging van een deur en de verbouwing van een venster tot deur.
Bakstenen schuur gedateerd 1911 op een keramiektegeltje boven de poort. Puntgevel voorzien van muurvlechtingen. Een paar latere wijzigingen.
WILLEBRINGEN
Parochiekerk St.-Pieter
Laat-gotische westertoren (XIII) achter
180
een neogotisch portaal. Gotische beuken van drie traveeën op zuilen en transept van zandsteen, overkluisd met houten zoldering (XIV). Transeptarmen en vijfzijdig koor in laat-gotische stijl (jaartal van voltooün(, 1502 (?), op een gevelsteen in de koorsluiting). Bakstenen zijbeuken in neogotische stijl door A. van Arenbergh (1845-1846). Aan de noordoostzijde, sacristie in neostijl (1872).Mobilair
Schilderij op het altaar (XVII);
Gotische beelden van St.-Pieter in de nocrderdwarsarmen (XVI B) en St.-Job pis boven de ingang), (volkskunst XVII);
Gotische doopvont in de noordzijbeuk (XV) en een wijwatervat (ca. 1500) (7); Barokmeubilair (XVII en XVIII).
DORPSSTRAAT
Nr. 52. Kleine hoeve van het langgeveltype waarvan sommige gedeelten in leem- en vakwerkbouw nog behouden bleven; latere herstellingen (baksteen). De schuur en de stallingen werden ca. 1965 afgebroken.
MOLENHOEK
Nr. 4. Voormalige molenaarswoning, gedateerd 1782 op de reliëfsteen boven de deur. Bakstenen dubbel huis met één verd. voorzien van rechth. deur- en raamomlijstingen van zandsteen, verlevendigd met een trapezoïdale, uitstekende sluitsteen. Twee aanpalende bijgebouwen met regelmatige zandstenen hoekkettingen.
| vorige | volgende |