Parochiekerk St.-Maurus

Vóór de kerk, die volledig wederopgebouwd werd in neogotische stijl (1910), staat een zandstenen toren met bouwopschrift 1564 op de zuidergevel.

Toren op vierkant grondplan; drie bouwlagen (waarvan laatste verhoogd tijdens XX); herbouwd portaal; recente noordertraptoren. Begane grond overkluisd met bakstenen kruisribgewelven rustend op kraagstenen en met de beuk verbonden door middel van een spitsboogarcade; oorspronkelijk aanwezigheid van een tribune?

Mobilair

In het koor, Passietriptiek, gedagtekend 1540 op de achterkant van het linkerluik; in de noorderkruisarm schilderij uit XVIII;

In de zuiderdwarsarm gotische St.-Anna-tenDrieën (XV); in de zuidzíjbeuk, renaissancistisch St.-Antoniusbeeld (XVI) onder een barokbaldakijn (XVII B);

renaissancebiechtstoelen (XVII A).

Kasteel

Poort van het voormalige kasteel Attenhoven, op het fronton gedateerd ANNO 1664. Baksteenbouw met picturale verwerking van zandsteen. Opgevat als portiektravee : twee met blokwerk verrijkte pilasters dragen de kroonlijst; ingeschreven rondbooginrijpoort met imposten en sluitsteen; vlakke zandstenen in de zwikken. Driehoekig fronton met wapensteen en sterk beschadigde topbekroning (fig. 96).

BERGSTRAAT (EINDE VAN DE)

Z.g. « Hof-ter-Winge ». Bezijden de Wingebeek gelegen hoeve van het langgeveltype, boven de voordeur gedateerd ANNO t 1681. Oorspronkelijk volledig van leem gebouwd met zichtbare ankerbalken. Goed bewaarde oostgevel; rechth. deur met jaartal in de houten waaier; rechth. vensters, paarsgewijze opgesteld, resp. gescheiden door een brede houten tussenstijl en een zwaar

96. HOLSBEEK. Overblijfvende poort

van het voormalig kasteel van Attenhoven. middenkalf, en aldus, in Lg. geval, een kruisvenster vormend. Latere, doch weinig ingrijpende wijzigingen aan de aanpalende stal en schuur. Westgevel wederopgebouwd van baksteen in de loop van XIX; zuidgevel, op sokkel van breuksteen, eveneens vernieuwd begin XX. Bakhuis van baksteen uit XVIII; puntgeveltjes afgewerkt mei muurvlechtingen, top- en schouderstukken; heiligennis boven de geprofileerde steekhoogdeur.

DUTSELHOEK

Middelgrote dwarsschuur in leembouw.

KERKSTRAAT

Nr. 49. Dorpswoning in leembouw.

KORTRIJKSEBAAN

Nr. 57. Z.g. « Molenhof ». Vrij ruime hoeve, gedateerd 1740 op de sluitsteen van de arduinen, van neuten en imposten voorziene rondbooginrijpoort. Baksteenbouw met verwerking van blauwe hardsteen, kalk- en ijzerzandsteen. Boerenburgerhuis met twee verd. en zadeldak; venster- en deuropeningen gewijzigd doch bewaarde geprofileerde posten van zand- en ijzerzandsteen. Aanpassingen uit XIX, o.m. arduinen lateien. Aan de binnenhofzijde, vernieuwd karrenhuis met ingemetselde gevelsteen ANNO 1731. Aanpalende schuur op ijzerzandstenen sokkel, voorzien van een van 1731 gedagtekende rondbooginrijpoort met hoekstenenomlijsting van hetzelfde materiaal. Bijkomend boerenhuis en aanhorigheden uit XIX-XX.

LEUVENSEBAAN

Nr. 280. Bak- en zandstenen gesloten hoeve uit XVIII. Boerenhuis met twee verd. overdekt met zadeldak; zijpuntgevel afgewerkt met schouderstukken en muurvlechtingen. Vernieuwde vensteromlijstingen en dichtgemetseld raam. Recente schuur en aanhorigheden.

ROTSELAARSEBAAN

Nr. 10. Pastorij. Bak- en zandstenen dubbel huis uit XVIII B. Zijgevel met schouderstukken en vlechtingen; fraaie Frans-classicistische deur. Grondig gerestaureerd geheel met gewijzigde vensters.

SMISSTRAAT

Nr. 1. Z.g. « H. Geesthof ». Middelgrote hoeve op L-vormig grondplan boven de korfbooginrijpoort gedateerd 1735. Hoofdzakelijk baksteenbouw met verwerking van kalk- en ijzerzandsteen. Eén verd. hoog boerenhuis met zadeldak in traditionele bak- en zandsteenstijl; voorheen kruiskozijnen en smallere vensters met middenkalf in de voor- en achtergevel. Aan de binnenhofzijde, fraaie zandstenen rondboogdeur voorzien van imposten en een sluitsteen en druiplijst waarboven een ovaalrond bovenlicht met uitgewerkte omlijsting. Eenvoudig rondboogdeurtje in de achtergevel. Aanpalende dienstruimten met gelijkaardige deuropening; rondboogvenster met ijzerzandstenen omlijsting in de met muurvlechtingen afgewerkte zijpuntgevel. Brede, zandstenen korfbooginrijpoort in het heden gewijzigde poortgebouw. Bewaard gedeelte van de aanhorigheden uit dezelfde bouwperiode met twee bewaarde boogdeurtjes in de aangepaste gevel