Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen Architectuur deel 1

64. HELEN-BOS. O.L.Vrouwekapel te Bos.

HELEN-BOS (8 E)

HELEN

St.-Laurenskapel

Kleine, schilderachtige kapel, bestaande uit één enkele beuk van twee traveeën, bekroond met een leien klokketorentje en een vierkant koor, met aanleunende oostelijke sacristie.

Bak- en zandstenen koor, overwelfd met een houten spitstongewelf in laatgotische stijl (XVI B): beuk en sacristie ca. midden XVIII in classicistische stijl wederopgebouwd van zandsteen; klokketorentje hersteld tijdens XIX.

Mobilair

Tegen de muur van de beuk, barokke grafsteen van pastoor A. Milemans († 1667).

124

65. HELEN-BOS. « Boswinning » te Bos. Boerenhuis.

ORSMAALSTRAAT

Nr. 1. Gesloten hoeve met laat-XVIII woonhuis (n ┴ straat) en bijbouwen uit XIX en XX. Dubbel huis met een verd. en dakvensters; rechth. vensters en deur met zandstenen omlijsting en uitstekende sluitsteen; voorgevel bepleisterd en opnieuw gevoegd. Latere toevoeging van twee vensters in de aan de straat palende zijgevel.

BOS

O.L.Vrouwekapel Eénbeukige ruimte, bekroond met een leien dakruiter, voorzien van een transept en een twee traveeën diep koor, met vlakke sluiting. Zuidoostelijke sacristie, vermoedelijk toegevoegd tijdens XVIII.

Beuk en noorderkruisarm in laat-gotische stijl; zuidertranseptarm blijkbaar kort nadien verbouwd (cf. flamboyante tracering).

Koor, tijdens XVI opgetrokken uit baken zandsteen, afgedekt met een steil zadeldak en verstevigd door steunberen van het Brabantse type (vroeger droeg het plafond het jaartal 1765, hetgeen wijst op een restauratie). Voorgevel, gedeeltelijk gebouwd van zachte tufsteen; gotische toegangsdeur met eenvoudig, alleen met een drielobmotief verfraaid boogveld; boven de ingang, kleine gebeeldhouwde Christus en jaartal 1559 (fig. 64).

Mobilair

In de noordertranseptarm, middendeel van een barokke biechtstoel (XVII).

DORPSSTRAAT

Nr. 1. Z.g. « Boswinning ». Gesloten hoeve waarvan het woonhuis, een ge

125

deelte van de stallingen (geprofileerde rondboogdeuren en oculi) en het poortgebouw (rondbooginrijpoort) met duiventil, blijkbaar opklimmen tot XVIII. Boerenhuis met één verd. en dakvenster, opgetrokken uit baksteen op breukstenen onderbouw; voorheen door middel van donkerdere pannen in het dakschild gedateerd 1728 (?); steekboogvensters met zandstenen omlijsting en uitspringende sluitsteen, twee steekboogdeuren met tussendorpel (voornaamste met licht geprofileerde posten), zijgevel voorzien van steekboogvenstertjes en drie oculi. Schuur en andere dienstruimten XX (fig. 65).

(Tgov. de kerk). Lemen bijbouw van een hoeve (in bouwvallige toestand).