GOETSENHOVEN (6-7 F)
Parochiekerk St.-Laurentius
Hoge westertoren, in het zuidoosten geflankeerd door een torentje, drievoudig schip van zes traveeėn (zijbeuken tijdens de restauratie op ongelijke wijze naar het westen verlengd), transept en vijfzijdig koor voorzien van steunberen. In het zuidoosten moderne sacristie.
* Stoere, laat-Romaanse toren (ca. 1200) op vierkant grondplan, gebouwd van kwartsiet van Overlaar; hoogste verd. voorzien van galmgaten met rollijst; benedenverd., in verbinding met het schip, later overkluisd met een gotisch gewelf. Romaanse beuken, uit MI, voorzien van pijlers met geprofileerde imposten; steunmuren van zachte tufsteen.
* Middenbeuk overdekt met een vlak plafond geritmeerd door slecht gerestaureerde moerbalken. Niet uitspringende gotische dwarsbeuk, blijkbaar gelijktijdig met het koor opgericht.
* Helder koor van zandsteen in Brabantse gotische stijl (XV), (tig. 60). Geheel grondig vernieuwd tijdens de restauratie.
Mobilair
Gotische doopvont (XVI).
GEMEENTEPLAATS
Nr. 8. Boerenhuis van een hoeve uit midden XVIII; verbouwingen en uitbreiding in de loop van XIX en XX.
Nr. 9. Dubbel huis met twee verd. uit einde XVIII. Gewijzigde gevels op de rechth. deuren na, Lg. voorzien vaneen vlakke zandstenen omlijsting met uitspringende sluitsteen.
Nr. 16. Voormalig kasteel, heden rustoord. Kern en oudste gedeelte bestaande uit de vierkante, middeleeuwse slottoren van breuksteen met overwelfde benedenverd.; verhoogd en aangepast in de loop van XVIII (ca. 1766). Uit dezelfde periode dateren de woonvleugels, opgetrokken op drie zijden van de toren, en de hoevegebouwen, zoals vermeld in het bouwopschrift boven de inrijpoort van de
116
 |
|
60. GOETSENHOVEN. Romaanse toren van de St.-Laurentiuskerk.
|
met tentdak bekroonde duiventoren : CE PRESENT CHASTEAU ET BASSECOURT ONT ESTE REBATTIS PAR SON EXle MG JOSEPH COMTE DE MERODE DE MONTFORDS DU St EMPIRE ROMMAIN, MARQUIS DE DEYNSE, BARON DE CE LIEU. L'AN 1730.
In 1898 vlg. uitbreiding van de verblijfruimten en oprichtinq van een kapel in neostijl; aanpassing en verruiming van de hoevegebouwen.
BARONIESTRAAT
Nr. 7. Traditioneel bakstenen gebouw met zadeldak uit einde XVII of begin XVIII. Kruisvensters en rondboogdeuren waarvan de middelste gemarkeerd is door een waterlijst en voorzien van een uitspringende sluitsteen en imposten; baksteenfries onder de daklijst. Zijgevels afgewerkt met schouderstukken en muurvlechtingen. Centraal gedeelte later verhoogd.
BEEKSTRAAT
Nr. 1. Pastorij. Twee verd. hoog langshuis gedagtekend 1733 (muurankers in de zuidgevel). Baksteenbouw; zijgevels met schouderstukken. Rechth. vensters, blijkbaar zonder sluitsteen; alleenstaand oculus met uitspringende sleutel in de voorgevel. Rechterbijbouw voorzien van een steekboogdeur met uitspringende sleutel en imposten (opnieuw gebruikt materiaal ?). Wijzigingen : cementbepleistering versierd met schijnvoegen.
Nr. 9. Grote hoeve uit XIX (poort gedateerd 1847); vermeldenswaardige schuur in stijl- en regelwerk met bakstenen vullingen, doch in zeer slechte staat; vervallen zuidertopgevel.
DREEFSTRAAT
Overblijfselen van vakwerkbouw met bakstenen vullingen, o.m. tgov. nr. 19 en nr. 28.
KERKSTRAAT
Nr. 36. Kleine lemen schuur in vakwerk overdekt met een pannendak; aanpalende poort uit XVIII of XIX, thans alleenstaand wegens de verwoesting van de aangrenzende vleugel.
Nr. 36 (naast). Overblijfselen van stijlen regelwerk met bakstenen vullingen.
Nr. 38. Woonhuis uit einde XVIII. Rechthoekige deur en vensters met omlijsting en sluitsteen; oostpuntgevel voorzien van schouderstukken. Westelijk gedeelte verwoest.
Nr. 41. Achteraan op een binnenplaatsje, schuur met bewaarde bovenmuur in stijl- en regelwerk met bakstenen vulling.
KONIJNENBERG
Nr. 15. Rondbooginrijpoort gedagtekend 1752 bekroond met een heiligennis met een krijger zonder attributen.
LANGESTRAAT
Nr. 17. Overblijfselen van leembouw. Nr. 67. (tgov.). Boerenhuis uit XVIII d. Rechth. venster met sluitsteen; middendeur met stenen tussendorpel en
117
 |
|
61. GRAZEN. Orsmaalstraat. « Stassartswinning » (1761)
|
nis ; origineel dakvenster. Bouwopschrift : IHS / MJ...V / ANNO / 1789.
Nr. 67. Gesloten hoeve uit begin XVIII. Baksteenbouw met verwerking van zandsteen en kwartsiet van Overlaar. Rondbooginrijpoort in het met zadeldak afgedekte poortgebouw (schouderstukken). Boerenhuis met twee verd.; bewaarde kruisvensters in de achtergevel; twee rijen van muurvlechtingen in de zijpuntgevel zouden wijzen op een uitbreiding van de woning aan de erfzijde: voorgevel met rechth. muuropeningen uit einde XVIII. Overblijfselen van stijl- en regelwerk met bakstenen vullingen in de puntgevel van de schuur. Aangepaste aanhorigheden.