114
GELRODE (5 C)
Parochiekerk St.-Cornelius
Drie neogotische beuken uit XIX ingelast tussen een ijzerzandstenen gotische toren en een transept voor het classicistisch getinte koor met vlakke sluiting. Slanke toren met drie verd. op vierkante onderbouw, naar as gericht korfboogportaal (eerder XVI); smalle met kruisribgewelven overkluisde benedenverd.: noordelijke en zuidelijke bijgebouwen bezijden de toren waren vroeger door laat-gotische vensters verlicht (thans in de huidige zijbeuken ingesloten cf. vooruitspringende sokkel in de voorgevel). Transept, koor en sacristieën van baksteen en arduin uit einde XVIII d (vrij armzalige uitvoering); nieuwe dakbedekking (XIX) in harmonie met die van de beuken. Op de zuidelijke transeptgevel, nauwelijks leesbare gedenksteen van 30 juni 1 .91 (?).
Mobilair
Beeld van de H. Cornelius, op het rechter altaar (volkskunst, XVI);
Barokaltaren en classicistische lambrizering (XVlll).
DORP
Nr. 549, 550. Lemen landbouwerswoningen met ankerbalken in de vooren achtergevels. Gedeeltelijk hersteld; zijgeveltop afgedekt met Vlaamse pannen.
Nr. 574 (tgov.). Lemen hoevetje van het langgeveltype. Kleine bakstenen muurvoeting; ankerbalken; dakgebinte uit XVII-XVIII. Gedeeltelijk met baksteen hersteld (heden werk- en stapelplaats).
Nr. 584. Eénlaagshuis in leembouw, gedeeltelijk vernieuwd met baksteenmetselwerk.
Nr. 585. Kleine woning met één verd. opgetrokken uit leem; top van zijgevel afgedekt met Vlaamse pannen. Ten dele met baksteen hersteld.