| vorige | volgende |
110
 |
| 56 EVERBERG. Oranjerie in het domein van de C.O.O. van Etterbeek. |
EVERBERG (2 D)
Parochiekerk St.-Martinus van Tours Heterogeen geheel samengesteld uit drie diepe beuken van vier traveeën, een uitspringend transept met kruisingstoren en een polygonaal koor met moderne bijbouwen.
Zware zandstenen toren op vierkante basis, opgetrokken boven de koortravee; kruisribgewelven op de begane grond; oude kern waarschijnlijk in overgangsstijl (ca. 1200); latere verbouwingen en schilderachtige torenspits begin XVII (?).
Noorderkruisarm van zandsteen, haast gelijktijdig met het koor opgetrokken in gotische stijl; zuiderkruisarm opgetrokken uit bak- en zandsteen in 172. (jaartal voorheen op de buitenpuntgevel; cf. grafsteen van de de Mérodes binnenin).
Koor in laat-gotische stijl (XVI) met typisch Brabantse steunberen; bakstenen gewelfvlakken en gehistorieerde kraagstenen.
Neogstische beuken door Fr. Beyart gebouwd in 1890 (gedenksteen achter in de zuidzijbeuk) (fig. 55).
Mobilair
Barok bustereliekschrijn (XVIII) in de zuidertranseptarm; doopvont XVII;
In het koor, grafsteen van prins de Rubempré († 1707);
In de St.-Hubertuskapel (zuiderkruisarm), grafzerk van de familie de Mérode (van 1712 tot 1730).
de Mérodekasteel
Heerlijkheid in 1620 tot baronie verheven door aartshertog Albrecht ten gunste van de Rubempré's en in 1686 tot prinsdom door Karel II. Domein later in het bezit gekomen van de familie de Mérode. Haast geen overblijfselen dagtekenen van vóór de wederopbouw door de architect F. Neuville ca. 1765. Fraai classicistisch
111
gebouw verrijkt met Louis XVI-ornamenten. Twee régence getinte paviljoenen ter plaatse van het voormalige neerhof en de hoeve. Franse tuinaanleg uit hetzelfde tijdperk. Grachten gedempt onder A. de Mérode ca. 1850 tijdens het aanpassen van het park aan de toen in zwang zijnde Engelse mode. Achtergevel ten dele gewijzigd, einde XIX.BLOKSTRAAT
Domein van de Commissie van Openbare Onderstand van Etterbeek. Poortgebouw geflankeerd door aanhorigheden en landhuis uit XIX. Verzameling van gevelstenen en architectonische ornamenten : afbraakmateriaal hier opnieuw gebruikt ter verfraaiing van de wanden. Achteraan in het verwilderde park werd een arduinen classicistische oranjerie wederopgericht (XVIII B), overgebracht uit het voormalige hotel van Arenberg te Brussel (?) (fig. 56).
DALEMSTRAAT
Nr. 3. Grote hoeve, ten dele met afzonderlijke bestanddelen rondom het ruime binnenhof. Traditionele bak- en zandsteenstijl, XVII-XVIII. L-vormige woonen stallingvleugel met één verd. en zadeldak; zijgevel met vlechtingen en schouderstukken; voorheen kruisvensters; twee rondboogdeuren voorzien van geprofileerde stijlen (hoekkettingen), imposten en een uitstekende sluitsteen. Stalvleugel verhoogd en gewijzigd. Bergplaats en schuur eveneens gedeeltelijk verbouwd. Recente bij- en aanbouwen.
Nr. 5-9 (tussen) Vroeg-XVIII constructie van bak- en zandsteen. Zijgevel voorzien van schouderstuk en muurvlechtingen. Overigens grondig gerestaureerd : bepleisterde gevel en vernieuwd venster.
Nr. 9. Langshuis met twee verd. en zadeldak uit XVIII. Zandsteen in breuksteenverband en baksteenbouw; rechth. vensters met zandstenen omlijstingen voorheen voorzien van kruiskozijnen; verbouwde voordeur; linkerzijgeveltop voorzien van vlechtingen en schouderstukken; uitstekende kroonlijst op houten modillons. Voorhof met armpompje.
Bakstenen omheiningsmuur op zandstenen sokkel afgezet met een geprofileerde lijst; brede, geprofileerde rondboogdeur. Later bijgevoegde inrijpoort met zandstenen omlijsting. Verbouwde rechterzijgevel.
 |
| 57. EVERBERG. Gemeentehuisstraat. Detail van de achtergevel van het hoekhuis (Blokstraat). |
DORPSSTRAAT
Windmolen van liet bovenkruiertype met ronde bakstenen romp, ontdaan van zijn oorspronkelijk dak en wieken (XIX).
GEMEENTEHUISSTRAAT
Nr. 6. Korfboogdeurtje uit XVII-XVIII met zandstenen omlijsting, voorzien van een sluitsteen en een geprofileerde druiplijst, bewaard in de omheiningsmuur (?) van de gesloopte pastorij. Hoek Blokstraat. Boerenhuis, gedateerd 1628 op de zijpuntgevel. Witgekalkte gevel aan de binnenhofzijde ten dele
verfraaid met een overstekende arcatuur op kleine korbelen; rondboogdeur met geprofileerd beloop en volutesluitsteen. De later verbouwde gevel aan de Blokstraat, opgetrokken uit baken zandsteen, vertoont sporen van grote kruisvensters (fig. 57).
112
 |
| 58. EVERBERG. Zipstraat. Voormalige kasteelhoeve. Afdak, detail van een stijl met stenen sokkel. |
PRINSENDREEF
Nr. 6. Boswachtershuisje bij het kasteel der prinsen de Mérode. Fraai paviljoen van ca. 1750 in provinciale régencestijl. Zeven traveeën lang éénverdiepingshuis afgedekt met een mansardedak; baksteenbouw met gebruik van zandsteen voor de regelmatige hoekstenen en de posten der steekhoogramen en -deuren.
ZIPSTRAAT
Nr. 33-35. Voormalige kasteelhoeve. Groot bak- en zandstenen boerenhuis met drie verd, en zadeldak, gedateerd 1647 op een gevelsteen boven de deur. Hoge stenen plint met neuslijst; zijtrapgevels en kroonlijst op houten modillons. Een venster op de begane grond heeft zijn oorspronkelijke zandstenen omlijsting behouden; originele rechth. raampjes op de bovenverd.; vernieuwde deur. Haast volkomen veranderd bijgebouw met bewaarde schouderstukken en vlechtingen in de zijgevels. Twee bijbouwen uit XIX, bij de karreschuur voorzien van stenen zuilen op geprofileerde basementen. Groot, met schilden versierd bekken in het midden van het binnenhof (fig. 58).
| vorige | volgende |