Boek InfoVoorbladInhoudAarschotAssentAttenhovenAttenrodeAverbodeBaalBabelomBegijnendijkBeisemBekkevoortBertemBetekomBierbeekBinkomBlandenBoortmeerbeekBosBoutersemBrakumBreisemBudingenBunsbeekButselDeurneDiestDormaalDrieslinterDuisburgEgenhovenEliksemErps-KwerpsEverbergEzemaalGaetGanspoelGeetbetsGelrodeGempeGlabbeek-ZuurbemdeGobbelsrodeGoetsenhovenGrazenGussenhovenHaachtHaasrodeHakendoverHalle-BooienhovenHeideHeidekantHelen-BosHerentHeverHeverleeHoegaardenHoeledenHogenHoksemHolsbeekHonsemHouwaartHuldenbergIJzerKaggevinneKapellenKeerbergenKerkomKersbeek-MiskomKessel-LoKiezegemKorbeek-DijleKorbeek-LoKortenakenKortenbergKortrijk-DutselKumtichKwerpsLaarLandenLangdorpLeefdaalLeuvenLindenLoonbeekLovenjoelLubbeekMeensel-KiezegemMeerbeekMeldertMelkwezerMesselbroekMiskomMolenbeek-WersbeekMolenstedeMosvinneNeerhespenNeerijseNeerlandenNeerlinterNeervelpNeerwindenNieuwrodeNopstalTieltOorbeekOplinterOpvelpOrsmaal-GussenhovenOssenwegOttenburgOud-HeverleeOutgaardenOverhespenOverwindenPapebroekPellenbergPuttebosRansbergRillaarRoosbeekRommersomRotselaarRummenRumsdorpSchaffenScherpenheuvelSint-Agatha-RodeSint-Joris-WeertSint-Joris-WingeSint-Margriete-HoutemSint-MartensSint-MartensSint-Pieters-RodeTervurenTesteltTieltTienenTildonkTremeloVaalbeekVeltemVertrijkVissenakenVossemWaanrodeWaasmontWakkerzeelWalsbetsWalshoutemWangeWebbekomWerchterWersbeekWespelaarWeverWezemaalWezerenWijgmaalWillebringenWilseleWinkseleWommersomZavelZichemZilverbergZoutleeuwLegendeAchterblad
Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen Architectuur deel 1
R.M. Lemaire

103

ERPS-KWERPS (1-2 C)

ERPS
Parochiekerk St.-Amandus
Neogotisch gebouw uit midden XIX; de veelhoekige bakstenen absis dateert evenwel uit de laatste jaren van XVIII en behoort tot een uiterst vereenvoudigd classicisme.
Mobilair
In het koor, grote doeken van P.J. Verhaghen (XVlll B);
Barokzijaltaren (XVII); Louis XV-altaar (achter in de noordzijbeuk); doopvont op de voet gedagtekend 1724; In het portaal, rechts, grafstenen van C. van Paussel (t 1556) en M. Van Heylinghen (t 15.2); links van Ch. de Pleines (f 1689) en van zijn twee echtgenoten Catharina Eduwars (f 1681) en Th. Dansaert (9), in de vloer grafzerken van de familie van Hamme (1736, 1737 en 1740).
Pastorij. Ommuurd domein met rondbooginrijpoort. Oorspronkelijk, langshuis met één verd. in traditionele baken zandsteenstijl (XVI-XVII); zijtrapgevel verlevendigd met speklagen. Met één verd. verhoogd en volledig aangepast einde XVIII: o.m. wegbreken van kruiskozijnen en deuromlijsting in navolging van de Louis XVI-stijl. Dwarse bijbouw van bak- en zandsteen, aanknopend bij de traditionele stijl (XVIII); zijpuntgevel afgewerkt met muurvlechtingen en schouderstukken.
DORPSPLAATS
Nr. 1-2. Twee verd. hoog hoekhuis met voorgevel uit XVIII B gekenmerkt door de steekboograampjes met korte druiplijst op de bovenverd.; verbouwde benedenverd. Nr. 2 vertoont een zijpuntgevel met vlechtingen en schouderstukken. Nr. 1 daarentegen - oorspronkelijk een XVI-XVII dwarshuis -, heeft zijn achtertrapgevel behouden; in de zijgevel (aan de Peperstraat) rest nog een kruisraam naast de kleine steekboogvensters uit midden XVIII.
Nr. 6. Vrij groot langshuis met twee verd. en zadeldak uit XVII-XVIII. Verbouwde en gecementeerde voorgevel. Nr. 21. Kleine, begin XVIII dorpswoning met een verd. in traditionele stijl; rechth. vensters met zandstenen omlijsting. Twee rechth. deuren voor
48. ERPS-KWERPS. Peperstraat nr. 16. Huis  Van Hamme ». Detail van de voorgevel (1642).
48. ERPS-KWERPS. Peperstraat nr. 16. Huis Van Hamme ». Detail van de voorgevel (1642).
zien van zandstenen posten met kleine consoles onder de gestrekte latei. Cementbepleistering uit XIX-XX.
PADDESTRAATJE
Langshuis met één verd. gedateerd 1792 in de zijpuntgevel; opnieuw gebruikte rondboogdeur met zandstenen omlijsting. Overigens volledig verbouwd.
PEPERSTRAAT
Nr. 16. Huis «Van Hamme, 1642» (voormalige pastorij). Belangwekkend zandstenen dubbel huis met één verd., zadeldak, en zijtrapgevels. Hoge plint afgezet met een geprofileerde lijst; rechth. deur en (heden vergrote) vensters, voorheen voorzien van kruiskozijnen. Fraai versierde dakvenster met rondboograam geflankeerd door pilastertjes met bossage onder een gebroken fronton (fig. 48).

104
49. ERPS-KWERPS. Hoeve « Wyneghemhof » (1764).
49. ERPS-KWERPS. Hoeve « Wyneghemhof » (1764).
Nr. 32 en 35. Twee woningen uit einde XVIII; zijgevels voorzien van schouderstukken en muurvlechting; rechth. deur en vensters met uitspringende sluitsteen; bepleisterde gevel. Ingang van nr. 32, verbouwd tot inrijpoort.
Nr. 44. Eén verd. hoge landbouwerswoning (XVII-XVIII) van het langgeveltype (n ┴ straat), opgetrokken uit baken zandsteen. Zijgevel voorzien van vlechtingen. Hoekkettingen gebruikt voor de deur- en raamposten; rondboogdeurtje verfraaid met uitstekende imposten en sluitsteen rnet ijzeren verankering.
Nr. 62. Traditioneel langshuis, boven de deur gedateerd ANNO 1664. Zandstenen rondboogdeuromlijsting bestaande uit geprofileerde stijlen, vlakke imposten en een sluitsteen; vooruitspringende sokkel behouden in de gewijzigde en bepleisterde voorgevel. Zijgevel voorzien van schouderstukken op geprofileerde consoles.
Z.g. Schaevenberghof. Semi-gesloten hoeve met behuisd en beschuurd erf (XVIII - XIX). Bak- en zandsteenbouw. Boerenhuis met twee verd. voorzien van vernieuwde kruisvensters; Louis XVIrondboogdeur met geornamenteerde sluitsteen en druiplijst. Schuur opgetrokken uit bak- en breuksteen. Aanhorigheden uit XIX, o.m. een bijbouw gedateerd 1867. Grondig gewijzigd en gerestaureerd geheel.
STEENWEG BRUSSEL/LEUVEN
Z.g. « Wyneghemhof ». Vanaf XIII vermeld als eigendom der de Winengheems; later en tot op heden in het bezit der de Mérodes. Omgrachte régencegarçonnière met enigszins aangepaste aanhorigheden. Het met een gebogen schilddak afgedekt poort
105
50. ERPS-KWERPS. « Wyneghemhof ». Detail van het poortgebouw.
50. ERPS-KWERPS. « Wyneghemhof ». Detail van het poortgebouw.
gebouw is gedateerd 1764; wapensteen en leuze « RESPIGE IN FINEM » op het middenrisaliet. Fraai en mooi gelegen ensemble (fig. 49, 50).
KWERPS
Parochiekerk H. Pancratius
Neogotische beuken van 1897 achter een oostertoren en een veelzijdig zandstenen koor. Oude oostertoren (XII of XIII) doch in zijn huidige toestand XVI; gotisch kruisribgewelf op de vierkante benedenverd.; ietwat verhoogd tijdens XIX. Laag, vijfzijdig gotisch koor geflankeerd door steunberen van het Brabantse type (XVI); flamboyante venstertracering ; kruisribgewelven op schalken; wapensteen met jaartal 1644 (duidend op verbouwingen) in de koorsluiting.
Op de noordflank van de toren een hoge, gotische sacristie van zandsteen (XVII ?), (fig. 51).
Mobilair
In het koor, twee geschilderde panelen (XVII).
Z.g. « Hof ter Bruggen », belangrijk ensemble met kasteel, kapelletje en hoeve. Middeleeuwse nederzetting, vermeld sinds XII. Omgracht domein met voorheen volledig afgesloten binnenhof. Poorttoren met duiventil uit XVIII aanknopend bij de Franse classicistische stijl; boven de inrijpoort, twee wapenstenen, o.m. van de familie de Plaine. Aanpalende vleugel (dienstruimten) door middel van muurankers gedateerd 1640. Rechts, het kasteel met kern uit XVII; traditionele zandstenen trapgevel met kruisvensters; van 1648 daterend rondboogdeurtje in de langsgevel. Uitbreiding in Louis XV-stijl, ca. 1750. Afgebroken westervleugel. Wagenhuis met uitgewerkte arcade (XVIII), (fig 52, 53).
Kapel O.L. Vrouw-van-Goeden-Bijstand (bij het kasteel). Fraai zandstenen barokgebouwtje gedateerd 1655. Steekboognis geflankeerd door Ionische zuilen rustend op voetstukken en consoles; ze schragen een gekornist hoofdgestel bekroond met een gebroken fronton. Volutegevel - met wapensteen der de Plaines - uitlopend op een gebogen fronton. Goede gevelordonnantie met juiste verhoudingen (fig. 54).
Kasteelhoeve, zie Oude Baan nr. 59.
BRUULSTRAAT
Nr. 19. Twee steekboogdeuren met druiplijsten, die uitlopen op kleine volutes (XVIII).
Nr. 22. Middelgrote hoeve met afzonderlijke hoofd- en bijgebouwen van baksteen uitziende op het erf. Woonhuis met één verd., en zadeldak uit XVIII ?; zijgevel voorzien van schouderstukken, vlechtingen en een toppinakeltje; voor- en achterdeuren bestaande uit zandstenen posten met geprofileerde consooltjes onder de licht steekboogvormige latei; gewijzigde vensteropeningen. Schuur met puntgevel, voorzien van een oculus, muurvlechtingen en een topstuk.

106
51. ERPS-KWERPS. St.-Pancratiuskerk te Kwerps. Detail van de oostpartij.
51. ERPS-KWERPS. St.-Pancratiuskerk te Kwerps. Detail van de oostpartij.

107
52.ERPS-KWERPS. Kasteel « Ter Bruggen >> te Kwerps. Poortgebouw.
52.ERPS-KWERPS. Kasteel « Ter Bruggen >> te Kwerps. Poortgebouw.
Nr. 35. Van 1784 daterend langshuis met twee verd. Grondig gewijzigd en verbouwd tijdens XIX en XX.
DORPSSTRAAT
Nr. 2. Langshuis met twee verd. en zadeldak uit XVII. Bak- en zandsteenbouw. Hoge, halve kruisvensters op de bovenverd. en heden dichtgemetseld kruisraam in de zijtrapgevel; hoge plint afgezet met een geprofileerde lijst. Gewijzigde deur en vensters op de begane grond. Haakse bijbouw achteraan.
Nr. 14. Pastorij. Dubbel huis met twee verd. blijkbaar uit XVIII doch gewijzigd en gecementeerd in XIX of XX. Omheiningsmuur met zandstenen rondbooginrijpoort uit begin XVIII : geprofileerde stijlen met uitstekende im
53. ERPS-KWERPS. Kasteel « Ter Bruggen » te Kwerps. Aanhorigheden.
53. ERPS-KWERPS. Kasteel « Ter Bruggen » te Kwerps. Aanhorigheden.
posten en volute-sluitsteen, boogrug gemarkeerd door een op krulmotief uitlopende druiplijst.
HAAGGATSTRAAT
Nr. 100. L-vormige hoeve uit XVII-XVIII. Woonhuis met één verd., gedeeltelijk opgetrokken uit witte breuksteen en baksteen; gewijzigde en gecementeerde gevel aan de erfzijde. Stallingen voorzien van rondboogdeurtjes en rechth. venstertjes met vlakke zandstenen omlijstingen.
Nr. 111. Bak- en zandstenen hoeve uit begin XVIII. In de achtergevel van het woonhuis een voormalige, thans toegemetselde deur en dakgebinte uit dezelfde tijd; schouderstukken en muurvlechting in de zijgevel. Voorgevel gewijzigd einde XVIII : rechth. vensters en deur. Recentere bijbouwen.

108
54. ERPS-KWERPS. O.L.Vrouwekapel te Kwerps (1655).
54. ERPS-KWERPS. O.L.Vrouwekapel te Kwerps (1655).
OUDE BAAN
Nr. 34. Middelgrote hoeve met afzonderlijk woonhuis en aanhorigheden opgesteld rondom de binnenplaats. Woonvleugel opgetrokken uit zandstenen breuksteen; sterk verbouwde gevels; één kruisvenster en een kwartronde baksteenfries als kroonlijst behouden in de achtergevel. In de omheiningsmuur rondbooginrijpoort, gedateerd 1729: de posten zijn voorzien van geprofileerde neuten en imposten; de sluitsteen heeft de vorm van een uitgewerkte volute; boogrug beklemtoond door een geprofileerde waterlijst.
Nr. 59. Voormalige kasteelhoeve; op de imposten van de voordeur gedagtekend : ANNO 1732. Bak- en zandstenen constructie. Woonhuis met twee verd. en zadeldak; schouderstukken en muurvlechting in de zijpuntgevel; kruisvensters op de verd.; rondboogdeur op imposten, ingeschreven in een rechth. Vrijwel gaaf bewaarde omheiningsmuur van zandsteen in groot verband. Veranderingen : dakbedekking, vensters van de gelijkvloerse verd. en bepleistering. Gewijzigde bijbouwen.
VISSEGATSTRAAT
Nr. 3. Hoevetje van het langgeveltype (n ┴ straat), ten dele opklimmend tot XVI-XVII (?). Zandsteen in breuksteenverband en baksteen; hoge plint afgezet met een geprofileerde lijst; hoekkettingen en deuromlijsting van witte steen. Wijziging van de dakhelling : twee rijen muurvlechtingen, waarvan een van zandsteen, in de zijpuntgevel. Uitbreiding en algehele wederopbouw van één gedeelte.

109
55.	EVERBERG.	St. -Martinuskerk. Koorsluiting en oostertoren.
55. EVERBERG. St. -Martinuskerk. Koorsluiting en oostertoren.