DORMAAL (8 E)
Parochiekerk St.-Martinus
Klein, homogeen gebouw in classicistische stijl, opgetrokken uit baksteen en arduin : westertoren, éénbeukige ruimte van vier traveeën op pilasters, en een driehoekige absis geënt op een rechte travee; oostelijke sacristie (fig. X). Het geheel wordt gedateerd 1782, i.e. jaartal met twee blazoenen bij het ingangsportaal.
Mobilair
Barokzijaltaren van 1623, met vermelding van de schenkers.
BROEKSTRAAT
Nr. 8 (naast). Dwarsschuur en woning, gedeeltelijk in leembouw, later hersteld met baksteen. De schuur is vrij goed bewaard gebleven, het huisje daarentegen is verlaten en bouwvallig.
GROTE STEENWEG (TIENEN/SINT-TRUIDEN)
Nr. 1. Woning uit XVIII c, op de voorgevel gedateerd door middel van twee overblijvende muurankers ..72. Bak- en zandstenen constructie op kruisvormige plattegrond; de begincijfers van het jaartal zouden zich op de langere zijde bevonden hebben : één verd. hoog en puntgevel met bijkomende bouwlaag; steekboogvensters en -deur met uitspringende sluitstenen uitlopend op een ontdubbeld kordon. Hoekkettingen en omlijstingen van beschilderde zandsteen; opnieuw gevoegde gevel.
Nr. 8. Z.g. « Kasteel ». Interessant ensemble bestaande uit een gedeeltelijk verbouwde watermolen en een ruim woonhuis met aanhorigheden, waaronder de schuur, door middel van donkerdere pannen in het dak gedateerd 172 (8 of 9 ?). Bakstenen dubbel huis twee verd. uit XVIII c; pilasters met Franse voegen ritmeren de voorgevel in brede traveeën; middenrisaliet bekroond met een driehoekig van een wapensteen voorzien fronton; steekboogramen met zandstenen omlijsting en sluitsteen; fraai uitgewerkte en met schild versierde hoofdingang en deurvensters van de bel-etage. Bijgebouwen uit XIX.
100
 |
|
X. DORMAAL. St.-Martinuskerk.
|
Nr. 15. Rijhuis met drie verd. uit XIX. Bijgebouwen uit XVIII B, voorzien van steekboogramen met ietwat uitspringende sluitsteen en een rondbooginrijpoort. Aan de Kerkstraatzijde bijbouw met inrijpoort uit XIX.
Nr. 17. Ruime herenwoning met twee verd. uit einde XVIII. Zijgevel afgewerkt met schouderstukken. Rechth. vensters en deur met uitspringende sluitsteen. Latere wijzigingen : twee vierkante paviljoenen die vooruitspringen t.o.v. de oudere gevel; hun bredere vensters zijn voorzien van rechth. stucomlijstingen met sluitsteen; grote inrijpoort in de rechtervleugel. Uit dezelfde periode (XIX ?) dateren vermoedelijk het kleine fronton van de middenpartij en de geprofileerde kroonlijst. Bepleisterde gevel met schijnvoegen.
Nr. 41, 47. Twee lemen topgevels. Zonder nummer (grens Dormaal - Halle Booienhoven). Hoevetje met één verd. en zadeldak, behorend tot het langgeveltype; volledig in leembouw. Gedeelte van schuur en bijgebouwen heden erg bouwvallig.
KERKSTRAAT
Pastorij. Oorspronkelijk één verd. hoog met gebogen wolvedak uit XVIII a (1705 cf. Wauters). Traditionele bak- en mndsteenbouw; rechth. vensters met strek, voorheen voorzien van kruisko/ijnen; twee behouden rondboogdeuren : meer uitgewerkt type van de voorgevel met stijlen op neuten en vo~rmien van imposten, een druiplijst met sluitsteen en een bovenlicht gemarkeerd door een waterlijst; bakstenen fries onder de kroonlijst van de achtergevel. Tot de latere wijzigingen behoren de aanpassing van vensters, de bijkomende bouwlaag aan de voorgevelzijde en de nieuwe bijbouw.
Nr. 15, 19. Twee dorpswoningen van gekalkte leem. In het beter bewaarde huis nr. 19 werd slechts een venster verbreed. Van nr. 15 werd de voorgevel gewijzigd.
NEERLANDSESTRAAT
Nr. 23, 25, 31, 32. Schuur en gebouwen in leembouw volledig of gedeeltelijk bewaard.